کد : DK-140100     

ف


حرف بیست وسوم از الفبای فارسی ، و حرف بیستم از الفبای ابتثی ، پیش از حرف قاف و بعد از حرف غین ، و حرف هفدهم از الفبای ابجدی ، پیش از صاد و بعد از عین است . آن را در الفبای ابجدی فای سعفص گویند و در حساب جُمّل هشتاد به شمار آید. (ناظم الاطباء). در حساب ترتیبی نماینده عدد بیست وسه است . ازحروف شفویه و حروف آتشین و حروف ذلقیه و حروف مصمته بشمار است . رجوع به این حروف در همین لغت نامه شود.
ابدالها:
- در زبان فارسی حرف «ف » بیشتر به جای «پ » استعمال می شود، مانند:
پیل = فیل
سپید = سفید
گوسپند = گوسفند
گاهی این تبدیل به مناسبت تعریب است ، مانند:
اصفهان = اسپهان
فنجان = پنگان
فالوذج = پالوده
فنزج = پنجک / پنجه
- در افعال نیز این تبدیل به وجهی دیگر دیده می شود. هرگاه در معنی مصدری و ماضی حرف فای سعفص باشد در مضارع و امر به حرف بای ابجد یا واو بدل می شود. به واسطه آنکه فارسیان بای ابجد و واو را یک حرف شمرده اند.و مثال تبدیل فای سعفص به بای ابجد همچون : «یافتن » و «یافت » که مضارع و امر آن «می یابد» و «بیاب » آمده است . و در «خفتن » و «خفت » «می خوابد» و «بخواب ». و در«رُفتن »، «می روبد» باشد.
- مثال تبدیل حرف «ف » به «و»: «کافتن » و «کافت » و «می کاود» و «بکاو»، و «شنفتن » و «شنفت » و «می شنود» و «بشنو»، و «رَفتن » و «رفت » و «می رود» و «برو». (از مقدمه برهان قاطع چ معین ص یو). رجوع به «فا» شود.
-در پساوندها نیز «ف » و «و» به جای یکدیگر می نشینند:
فش = وش
-در لهجه ها گاهی به جای «ک » قرار می گیرد:
کون = فون (از یادداشت به خط مولف )
- و گاهی به جای «و»:
دیوار = دیفال
- در زبان عربی به جای «ه'» به کار می رود:
جوهر = جوفر
- تبدیل «ف » به «ب » در تعریب هم ممکن است ، مانند:
اسکاف = اسکاب
و یا در کلمات غیر از فعل ، مانند:
اُریف = اریب
افزار= ابزار
- همچنین تبدیل «ف » به «و» در اسم و صفت و فعل مانند:
یافه = یاوه
افکندن = اوکندن
- و نیز گاهی بدل حرف «خ » باشد:
درفشان = درخشان
- گاه بدل جیم است :
جالیز = فالیز
در زبان عربی حرف «ف » به این معانی بکار میرود: و. پس . آنوقت . برای . بنابراین . به طریقی که . به تدبیر اینکه . در حالتی که . در آن حالت . ازبابت اینکه . بعد از این . اقلاً. مبادا. سپس . (ناظم الاطباء).
  • از نظر دستور زبان عربی حرف «ف » در چند مورد زیر بکار میرود: 1- عطف که خود بر دو قسم است : الف - عطف ترتیبی ، خواه ترتیب معنوی باشد: قام زیدٌ فعمرٌو. خواه ترتیب ذکری : فقد سالوا موسی اکبر من ذلک فقالوا ارنا اللّه جهرة. (قرآن 4/153). ب - عطف تعقیبی : تزوج فلان فولد له . 2- سببیت : فتلقّی آدم من ربه کلمات فتاب علیه . (قرآن 2/37). 3- جواب . این در صورتی است که صلاحیت شرطی بودن نداشته باشد: ان تذبهم فانهم عبادک و ان تغفر لهم فانک انت العزیز الحکیم . (قرآن 5/118). 4- فای زائد: زید فلاتضربه . (از اقرب الموارد) (ناظم الاطباء).

    • برچسب ها:
    • ف
    عجله دولت برای اجرای برنامه اقدام FATF/ مصوبه دولت جایگزین لایحه دو فوریتی‌ شد
    ۱۳۹۸/۳/۲۷
    عجله دولت برای اجرای برنامه اقدام FATF/ مصوبه دولت جایگزین لایحه دو فوریتی‌ شد
    بازدید : ١٩
    ماهواره ظفر کاربرد عمومی دارد/ مردم منتظر تحول علمی باشند
    ۱۳۹۸/۳/۲۷
    ماهواره ظفر کاربرد عمومی دارد/ مردم منتظر تحول علمی باشند
    بازدید : ١٤
    لندمن: ترامپ از بازگشت جنازه آمریکایی‌ها در صورت جنگ با ایران بیم دارد
    ۱۳۹۸/۳/۲۷
    لندمن: ترامپ از بازگشت جنازه آمریکایی‌ها در صورت جنگ با ایران بیم دارد
    بازدید : ١٩
    مقام ژاپنی: توکیو از مدارک آمریکا علیه ایران در حمله به نفتکش‌ها قانع نشده‌ است
    ۱۳۹۸/۳/۲۷
    مقام ژاپنی: توکیو از مدارک آمریکا علیه ایران در حمله به نفتکش‌ها قانع نشده‌ است
    بازدید : ١٥