کد : MD-3727      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۸ دوشنبه ۶ خرداد      تعداد بازدید : 36

شب قدر

شب قدر يکي از شب‌هاي با فضیلت است که اعمال عبادي آن در فقه بحث شده است.

شب قدر يکي از شب‌هاي با فضیلت است که اعمال عبادي آن در فقه بحث شده است.

 

از الطاف خداوند

یکی از الطاف و موهبت‌های ویژۀ خداوند در ماه رمضان شب قدر است. چنانکه پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرموده‌اند: «خداوند از روزها، جمعه و از ماهها، ماه رمضان و از شبها، شب قدر را برای خود اختیار کرده است»

شب قدر اوج معنویت و عبادت ماه مبارک رمضان است. شبی که قرآن؛ کلام خداوند در آن نازل شده است و مقدرات زندگی بشر تا شب قدر آینده در آن تعیین می‌شود. امام صادق (علیه‌السّلام) در این‌باره می‌فرمایند: «ابتدای سال، شب قدر است، در آن شب آنچه از این سال تا سال آینده انجام خواهد گرفت، نوشته می‌شود»

شب قدر شب تجلی میعاد انسان با خداوند و ار خود جدا شدن و غرق در دریای رحمت و محبت و مهربانی خدا شدن است.

در روایات اهل بیت (علیه‌السّلام) آمده است: فرشتگان در شب قدر فرود آمده و در زمین پخش می‌شوند، بر مجالس مؤمنین گذسته بر آنان سلام کرده و برای دعای آنان آمین می‌گویند، تا آنگاه که سپیده دم طلوع کند و در این شب دعای کسی رد نمی‌شود، مگر دعای عاق والدین، قطع کننده رحم، کسی که شراب بنوشد و کسی که دشمنی مومنی در دلش باشد.  از جمله ویژگیهای این شب اختصاص داشتن آن به امام زمان (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) است. در تفسیر قمی در ذیل آیه ذیل «تنزل الملائکة والروح فیها» چنین آمده است: ملائکة و روح القدس بر امام زمان (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) فرود می‌آیند و هر آنچه از وقایعی که ثبت کرده‌اند، به ایشان تقدیم می‌کنند.

 

معناي شب قدر

شب قدر به يکی از شبهاى ماه رمضان گفته می‌شود.

← معانی قدر

برای «قدر» معانی چندی ذکر شده است که می‌تواند وجه تسمیه شب قدر باشد که از میان این معانی، معنی اول از همه مناسب‌تر و معروف‌تر است:

۱- قدر به معنای اندازه و مقدار است. همانطور که در قرآن کریم آمده است: «قد جعل الله لکل شیء قدرا؛ [۴]  خداوند برای هر چیزی اندازه‌ای تعیین کرده است.»

آنچه از روایات و آیات برمی آید این است که شب قدر را از این‌رو قدر نامند که جمیع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعیین می‌شود. همچنین خداوند می‌فرماید: «انا انزلناه فی لیلة مبارکة انا کنا منذرین فیها یفرق کل امر حکیم؛ [۵]  ما قرآن را در شبی پربرکت نازل کردیم. ما همواره انذار کننده بودیم. در آن شب که هر امری بر اساس حکمت خداوندی تدبیر، تعیین و جدا می‌گردد.»

مطابق این معنا شب قدر مختص به یک شب در یک سال مشخص نیست، بلکه در هر سال شب قدری وجود دارد.

۲- شب قدر یعنی شب بزرگ و با عظمت؛ در قرآن کریم قدر به معنی منزلت و بزرگی خدا است.

«ما قدروا الله حق قدره؛ آنان عظمت خدا را نشناختند.»

۳- قدر به معنای تنگی نیز آمده است؛ «ومن قدر علیه رزقه فلینفق مما آتاه الله؛  و آنها که تنگدستند، از آنچه که خدا به آنها داده انفاق نمایند.»

۴- قدر به معنی با ارزش و پرقیمت؛ کسی که این شب را احیاء بدارد، صاحب قدر و مقام و منزلت می‌شود. شبی است که قرآن با تمام قدر و منزلتش بر رسول والامقام به وسیله فرشته صاحب قدر نازل گردید. شبی است که مقدر شده قرآن در آن نازل گردد.

 

شب قدر در قرآن و روايات

عنوان ياد شده در قرآن كريم به كار رفته  و بر اساس مفاد برخى آیات و روایاتمتعدد در ماه رمضان واقع است و نيز خارج از سه شب نوزده، بيست و يك و بيست و سوم اين ماه نيست؛ ليكن در تعيين آن از ميان سه شب، به سبب اختلاف روايات، اختلاف است.

 

شب قدر در کلمات فقها

اكثر فقها شب بيست و سوم را شب قدر دانسته‌ اند. برخى نيز هر سه شب را از مراتب شب قدر شمرده و گفته‌ اند: هريك از اين سه شب به جهت تأثير آن در سرنوشت انسان، شب قدر محسوب مى‌ شود.

در روايتى از امام صادق (علیه السّلام) آمده است: «شب نوزدهم، شب تقدير (اندازه گيرى كردن)، شب بيست و يكم، شب استوار ساختن (آنچه تقدير شده) و شب بيست و سوم، شب امضا (نسبت به آنچه مستحكم شده) مى‌ باشد».

 

عظمت و اهمیت شب قدر

در مورد اهمیت شب قدر همین قدر بس که خداوند سوره‌ای در خصوص این شب نازل فرموده و در این سوره خطاب به پیامبرش می‌فرماید: «وما ادریک ما لیلة القدر؛ و تو چه می‌دانی که شب قدر چیست؟»

آنگاه خداوند بدون فاصله به عظمت و بزرگی آن شب اشاره کرده و می‌فرماید: «لیلة القدر خیر من الف شهر؛  شب قدر از هزار ماه بهتر است.»

این نوع تعبیر نشانۀ عظمت، منزلت و اهمیت شب قدر است که نشان می‌دهد، حتی پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) قبل از نزول این آیات به آن واقف نبوده است.

شخصی خدمت امام باقر (علیه‌السّلام) عرض کرد: مراد از اینکه شب قدر بهتر از هزار ماه است، چیست؟ ایشان فرمودند: «والعمل الصالح فیها من الصلوة والزکاة وانواع الخیر خیر من الف شهر لیس فیها لیلة القدر» کار شایسته‌ای مانند نماز، زکات و انواع خوبی‌ها در آن شب برتر از هر کار شایسته‌ای است که در مدت هزار ماه که شب قدر در آن نیست انجام شود.

آنگونه که از آیات و روایات برمی آید، این شب شبی عزیز و مقدس است که در آن تمامی قرآن یکجا بر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نازل شد. شبی که ملائکه و روح به اذن پروردگار برای تقدیر هر کاری نازل می‌شوند. شب قدر شب سلام و رحمت است. شبی است مملو از سلامتی توام با رحمت، درود و ایمنی. امام سجاد (علیه‌السّلام) می‌فرمایند: «شب قدر شب سلام و درود فرشتگان است، شبی که برکت و خیر آن تا دمیدن صبح برای بندگان مخلص او پیوسته و برقرار است.

 

طبیعت با بهار طراوت می یابد و معنویت با بهار رمضان اوج می گیرد
۱۳۹۸/۳/۱۴
طبیعت با بهار طراوت می یابد و معنویت با بهار رمضان اوج می گیرد
بازدید : ١١٣
نظر امام خامنه‌ای و ۵ مرجع تقلید درباره زکات فطره امسال
۱۳۹۸/۳/۱۲
نظر امام خامنه‌ای و ۵ مرجع تقلید درباره زکات فطره امسال
بازدید : ٩٠
حقیقت شب قدر ; معنا و ماهیت حقیقی شب قدر چیست؟
۱۳۹۸/۳/۶
حقیقت شب قدر ; معنا و ماهیت حقیقی شب قدر چیست؟
بازدید : ٩٣
ریزش مخاطبان سینما در ماه رمضان + نمودار
۱۳۹۸/۳/۲
ریزش مخاطبان سینما در ماه رمضان + نمودار
بازدید : ٦٧
نظر شما :
captcha