و من خطبة له ع حمد الله

متن ترجمه آیتی ترجمه شهیدی ترجمه معادیخواه تفسیر منهاج البرائه خویی تفسیر ابن ابی الحدید تفسیر ابن میثم

( 305 ) [ 200 ] 171 گفتارى است از آن حضرت سپاس خداوندى را سزا است كه نه آسمانى ، آسمانى ديگر را از او مى‏پوشاند و نه زمينى ، زمين ديگر را حجابش مى‏شود . ( 306 ) بخشى از همان گفتار هرزه گويى مرا گفت : « اى پسر ابى طالب ، تو بر اين جريان خلافت سخت آزمندى » پس گفتمش : « اين شماييد كه گرچه از آن دورتر و بيگانه‏ترايد ، آزمنديتان فزون‏تر است ، اما من به آن نزديك‏تر و از ويژگيهايش برخوردارترم . واقعيت جز اين نيست كه من حق مسلم خويش را مى‏طلبم و شما ميان من و حق مسلمم حايل شده‏ايد و به زور از آن بازم مى‏داريد . » همين كه در حضور جمع با برهان روشن مجابش كردم ، چنان از خود بى‏خود شد كه پندارى مبهوت و منگ ، نمى‏دانست چه پاسخ گويدم بار خدايا ، از قريش و از تمامى آنها كه ياريشان كردند ، به پيشگاه تو دادخواهى مى‏كنم ، كه با من قطع رحم كردند و پايگاه سترگم را كوچك شمردند و بر سر كارى كه تنها از آن من بود ، بر محور ستيز با من متحد شدند و سپس گفتند : « گرچه حق اين بود كه زمام امر را تو به دست گيرى ، اما اين نيز حق است كه در وضع كنونى رهايش كنى » ( 307 ) بخشى ديگر درباره‏ى اصحاب جمل آنان بر من خروج كردند ، در حالى كه ناموس رسول خدا را كه درود خدا بر او و بر خاندانش باد به همراه خود مى‏كشيدند ، به گونه‏اى كه كنيزكان را براى فروش به بازار مى‏كشند ، و بدين صورت به بصره روى كردند . آن دو ، زنان خويش را در خانه‏هاشان حبس كردند ، اما بازداشتى رسول خدا را كه درود خدا بر او و بر خاندانش باد به بصره بردند و در نشانه‏ى ديد خويش و ديگران قرار دادند ، در لشكرى كه يكايكشان به اطاعت من تن داده بودند و داوطلبانه و بى هيچ اجبار و [ 201 ] تحميلى با من بيعت كرده بودند . بدين وضع بر كارگزار من و خزانه‏داران بيت المال مسلمانان ، و مردم آن سامان يورش بردند ، گروهى را در زندان و زير شكنجه كشتند و ديگرانى را با تزوير و ناجوانمردى به قتل رساندند . به خدا سوگند ، كه اگر اينان تنها يك نفر از مسلمانان را به عمد و بى‏گناه كشته بودند ، كشتن تمام لشكرشان مرا روا بود ، چرا كه همگيشان در آن جنايت حضور داشتند و با زبان و دست به هيچ گونه دفاعى برنخاستند ، بگذريم كه اين جنايتكاران به شمار افراد مهاجم خويش ، مسلمانان بى‏گناه را كشته‏اند .