و من كتاب له ع إلى عماله على الخراج

متن ترجمه آیتی ترجمه شهیدی ترجمه معادیخواه تفسیر منهاج البرائه خویی تفسیر ابن ابی الحدید تفسیر ابن میثم

51 و از نامه آن حضرت است به عاملان او كه مأمور گرفتن خراج بودند از بنده خدا ، على امير مؤمنان ، به خراج ستانان أمّا بعد ، آن كه نپرهيزد از آنچه روى بدان خواهد نهاد 1 چيزى را كه نگهبان وى بود 2 پيشاپيش نفرستاد ، و بدانيد آنچه به عهده شماست اندك مقدار است و ثواب آن بسيار ، و اگر خدا براى ستم و بيداد كه از آن نهى [ 324 ] فرمود كيفرى كه از آن ترسند نمى‏نهاد ، ثوابى كه در پرهيز از آن است جاى عذرى براى نخواستن آن نمى‏گذارد . پس داد مردم را از خود بدهيد و در برآوردن حاجتهاى آنان شكيبايى ورزيد ، كه شما رعايت را گنجورانيد و امت را وكيلان و امامان را سفيران . حاجت كسى را روا ناكرده 3 مگذاريد ، و او را از آنچه مطلوب اوست باز مداريد و براى گرفتن خراج ، پوشش زمستانى و تابستانى رعيت را مفروشيد و چارپايى كه بدان كار كنند و بنده‏اى را كه در اختيار دارند . و براى درهمى كسى را تازيانه مزنيد و دست به مال كسى مبريد ، نمازگزار باشد يا پيمان مسلمانان را عهده‏دار ، جز آنكه اسبى يا جنگ افزارى را بينيد كه در جنگ با مسلمانان به كار مى‏رود ، كه مسلمان را روا نيست اسب و جنگ افزار را در دست دشمنان اسلام وا نهد تا موجب نيروى آنان بر زيان مسلمانان گردد ، و خيرخواهى را دريغ مداريد ، و با سپاهيان نيكرفتارى را فرو مگذاريد ، و رعيت را يارى كردن و دين خدا را نيرو بخشيدن ، و آنچه در راه خدا بر عهده شماست به جاى آريد ، كه خداى سبحان از ما و شما خواسته است تا در حد توانايى او را سپاس گوييم و تا آنجا كه نيرو داريم او را يارى دهيم « و هيچ نيرويى جز از جانب خدا نيست . »