و من كتاب له ع إلى عماله على الخراج

متن ترجمه آیتی ترجمه شهیدی ترجمه معادیخواه تفسیر منهاج البرائه خویی تفسیر ابن ابی الحدید تفسیر ابن میثم

( 514 ) 51 نامه‏اى به ماموران وصول خراج از : بنده‏ى خدا على ، امير مومنان . به : كارگزاران جمع آورى ، خراج . اما بعد ، آن كه نگران سرنوشت خود نباشد ، نياز فرداى خود را پيش نفرستد ، بدانيد آن چه بدان مكلف شده‏ايد ، اندك است و آسان ، با پاداشى بس گران ، اگر تجاوز و سركشى از حق ، كه خداوند نهيشان كرده است ، هيچ كيفر بيم‏آورى هم نداشت ، به پاس بازده ارزشمند خوددارى از آن اعمال ، واننهادنش را پوزشى نبود . پس ، در روابط خود با مردم ، انصاف را پاس داريد و در برآوردن نيازهاشان شكيبايى ورزيد كه شما ملت را خزانه داران ، امت را نمايندگان و رهبران را سفيران‏ايد . هرگز مباد كه كسى را از مايحتاجش بازداريد و از رسيدن به خواستش بى‏بهره نماييد ، هرگز مباد كه از براى گردآورى خراج ، پوشاك زمستانى يا تابستانى كسى را ، يا حيوان سوارى‏اى را كه با آن كار مى‏كند ، يا برده‏ى خدمتكارش را بفروشيد ، هرگز مباد كه احدى از مردم را براى درهمى بى‏ارزش تازيانه بزنيد ، و هرگز مباد كه به مال و خواسته‏ى احدى از مردم از مسلمانان نمازگزار تا اقليتهاى در گرو پيمان دست بيازيد ، مگر اسب و جنگ افزارى بيابيد كه در تجاوز به مسلمانان به كار گرفته شده باشد . در چنين صورتى ، سزاوار نيست كه مسلمان ، آنان را در اختيار دشمن باقى بگذارد تا بر ضد مسلمانان شوكتى بيابد . بارى ، پند دادن خويش را چيزى فرو مگذاريد ، در خوش رفتارى با لشگريان و همكارى با ملت و نيرومند ساختن دين خدا [ 351 ] كوتاهى مكنيد و در راه خدا در حدى كه تكليفتان كرده است درگير شويد ، كه خداى سبحان از ما و شما خواسته است كه با سخت كوشى ، سپاسگزارش باشيم و تا توان داريم ياريش كنيم كه جز با تكيه بر خداى برين و بزرگ نيرويى ندارم .