و من خطبة له ع و تشتمل على قدم الخالق و عظم مخلوقاته و يختمها بالوعظ

متن ترجمه آیتی ترجمه شهیدی ترجمه معادیخواه تفسیر منهاج البرائه خویی تفسیر ابن ابی الحدید تفسیر ابن میثم

[ 73 ] 90 و از خطبه‏هاى آن حضرت است سپاس خداى را كه شناخته است ، بى آنكه ديده شود ، و آفريننده است ، بى‏آنكه انديشه‏اى به كار برد . بود ، و كار جهان را اداره مى‏نمود 1 ، هنگامى كه نه از آسمان نشانى بود ، و نه از ستارگان ، نه از فلك توى بر توى ، كه در شدن در آن نتوان 2 . نه شبى تيره‏فام ، نه دريايى آرام . نه كوهى با راههاى گشاده ، و نه درّه‏اى پيچ و خم در آن افتاده ، نه زمينى گسترنده 3 ، و نه آفريده‏اى بر روى آن رونده 4 . او پديد آرنده آفريدگان ، و وارث همگان است . خداى آنان ، و روزى دهنده ايشان است . آفتاب و ماه به رضاى او گردانند ، و هر تازه‏اى را كهنه مى‏گردانند ، و هر دورى را با نزديك مى‏رسانند . روزى آنان را قسمت كرد ، و كردار و رفتارشان بر شمرد : از نفسها كه زنند ، و نگاههاى دزديده كه كنند ، و رازهايى كه در سينه‏ها پنهان دارند ، و جايگاه آنان در زهدانهاى مادران ، و يا پشت پدران ، تا آنگاه كه عمرشان سر رسد ، و اجلشان در رسد . خدايى كه كيفر او بر دشمنانش سخت است ، در عين رحمت او برايشان ، و رحمت او فراگير دوستان است ، در حال سختگيرى او بر آنان . هر كه بر او چيرگى جويد ، مقهورش سازد ، و هر كه با او دشمنى ورزد ، به هلاكتش دراندازد . هر كه با او كينه ورزد ، خوارش سازد و تيره روز است ، و هر كه او را دشمن گيرد ، خدا بر او پيروز است . آن را كه بر وى توكّل كرد بسنده است ، و آن را كه از او خواست ، دهنده ، و آن كه از او وام گرفت ، وامش را گزارنده 5 ، و هر كه او را سپاس دارد ، جزا دهنده . بندگان خدا كردار و گفتار خود را بسنجيد ، پيش از آنكه آن را بسنجند ، و حساب نفس خويش را برسيد پيش از آنكه به حسابتان برسند . فرصت را غنيمت دانيد پيش از آنكه مرگ گلويتان را بگيرد و نفس كشيدن نتوانيد . رام و گردن نهاده به راه راست رويد پيش از آنكه به سختى 6 رانده شويد . و بدانيد آن كس كه نتواند خود را پند دهد تا از گناه باز دارد ، ديگرى را نيابد تا اين كار را براى او به جاى آرد .