منشور اخلاق انتخاباتی

بازدید : 155
۱۴۰۰ شنبه ۲۲ خرداد

منشور اخلاق انتخاباتی

جمهوریت یکی از عناصر مهم تشکیل دهنده نظام مقدس جمهوری اسلامی است که در جهت عینیت بخشیدن به آن، همه ساله، انتخابات متعدد و مهمی برگزار می گردد و مقام های عالی رتبه و منصب های مهمی به وسیله مردم، با واسطه یا بدون واسطه انتخاب می شوند. به همین دلیل، از آغاز تا پایان تبلیغات و از پیروزی یا شکست تا پس از آن، افراد و گروه ها، نامزدها و هوادارانشان و پیروز شدگان و شکست خوردگان در انتخابات باید، در همه حال، اخلاق و آداب اسلامی را رعایت کنند و از انصاف و عدالت خارج نشوند که توفیق خدمت و رضایت خداوند جز از این طریق به دست نمی آید.

 

مبانی اخلاق انتخاباتی

جمهوریت یکی از عناصر مهم تشکیل دهنده نظام مقدس جمهوری اسلامی است که در جهت عینیت بخشیدن به آن، همه ساله، انتخابات متعدد و مهمی برگزار می گردد و مقام های عالی رتبه و منصب های مهمی به وسیله مردم، با واسطه یا بدون واسطه انتخاب می شوند. در هر انتخابات، افراد و گروه های مختلف با افکار و اهداف متفاوت می کوشند با ارائه شایستگی های خود، در رقابتی طاقت فرسا، آرای مردم را از آن خود کنند تا توفیق خدمت هر چه بیشتر به مردم و نظام اسلامی و رضایت خدا را به دست آورند.

به همین دلیل، از آغاز تا پایان تبلیغات و از پیروزی یا شکست تا پس از آن، افراد و گروه ها، نامزدها و هوادارانشان و پیروز شدگان و شکست خوردگان در انتخابات باید، در همه حال، اخلاق و آداب اسلامی را رعایت کنند و از انصاف و عدالت خارج نشوند که توفیق خدمت و رضایت خداوند جز از این طریق به دست نمی آید. بنابراین، تبیین انتخابات با تمامی مراحل و جنبه های آن از دیدگاه احادیث و آیات الهی امری بسیار ارزشمند و پسندیده است تا با عمل به آن الگویی مناسب در اختیار جهانیان و همه پویندگان راه حق قرار دهیم و راه و روش خود را از جویندگان زر و زور و قدرت جدا کنیم که «ما تشنگان خدمتیم، نه شیفتگان قدرت» و خداخواهیم، نه دنیاطلب و خودخواه.

 

انگیزه های اخلاقی رقابت انتخاباتی

دولتمردان باید دارای ویژگیهایی باشندکه یکی از آنها آخرت گرایی است. البته معاد باوری به دولتمردان اختصاص ندارد و همه مردم باید قیامت گرا باشند؛زیرا قیامت باوری در جلوگیری از ناهنجاریهای اجتماعی نقشی بنیادین دارد و سبب خود سازی است. از این رو، قرآن ومعصومان(ع) مردم را به آخرت گرایی دعوت کرده اند.

امام علی(ع) می فرماید:

اینک توصیه ام به شما این است که مرگ را فرایاد آورید و از میزان غفلت تان بکاهید. آخر چگونه از چیزی غفلت می کنید که هرگز از شما غافل نمی شود و کسی را امید داریدکه هیچ مهلت تان نمی دهد؟

اندرزگویانتان همین مردگان بس که بی آنکه سوار شوند، بردوش دیگران به سوی گورها برده می شوند و بی آنکه آهنگ فرود آمدن داشته باشند، در گورها فرود می آیند. چنانکه گویی هرگز از آبادکنندگان دنیا نبوده اند و آخرت پیوسته سرایشان بوده است.

معاد باوری در جلوگیری از ریاست طلبی و انحرافات مالی و اداری نقشی بنیادین دارد. از اینرو آخرت گرایی برای دولتمردان ازاهمیت و یژه ای برخور دار است؛ زیرا دولتمردان با اموال عمومی و جان مردم ارتباط دارند؛ و هریک به گونه ای بر مسند قدرت قراردارند و قدرت معمولا انسانها را در معرض لغزش ها قرار می دهد.

 

رقابت بر سر خدمت

خدمتگزاری، مفهوم وسیع و گسترده ای دارد.این واژه، تمام فعالیتهای مثبت و مفیدانسانها را در زمینه های: اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و معنوی شامل می شود. این نکته را یادآور می شویم که: [خدمتگزاری] غیراز[ انجام وظیفه] است. برای روشنی و وضوح معنای خدمتگزاری، لازم است، مرز این دو مشخص شود.

کسی که مسؤولیتی بر دوش دارد، چه در بعد معنوی و چه در بعد مادی، و درازای کار، مزد دریافت می کند، خدمتگزار نیست گر چه نتیجه تلاش او در راستای خدمت به خلق قرار می گیرد. خدمتگزار، واژه ای است که با چگونگی عمل و نیت فردارتباط دارد.

البته اگر شخصی در انجام وظیفه اش کوتاهی نکرد و آن را به بهترین وجه انجام داد و علاوه، هم و غم خویش را در رفع نارسائیهای زندگی مردم قرار داد و تابع یکسری مقررات خشک و دست و پاگیراداری نبود، نام خدمتگزار، بر او زیبنده و شایسته خواهد بود بنابراین، هر خدمتگزار مالا به جامعه خدمت می کند ولی هر خدمتی خدمتگزاری نیست.

 

رقابت در چارچوب نظام اسلامی

در هر جامعه ای، سلیقه های گوناگون وجود دارد. با این حال گروه ها باید با وجود اختلاف سلیقه ها و تعدد آرا در برابر منافع مشترک خود (ملی - مذهبی) وحدت کلمه داشته باشند و از تفرقه و اختلاف به شدت بپرهیزند. آنان باید تنها برای رضای خدا و ادای تکلیف الهی به عرصه رقابت قدم بگذارند. پس پیروز شدن یا ناکامی در انتخابات برایشان تفاوتی نمی کند؛ زیرا در هر دو حالت، به تکلیف خود عمل کرده اند.

نامزدها باید بکوشند از هوا و هوس و نیرنگ و فریب افراد بپرهیزند و از تجاوز به حقوق دیگر نامزدها و هواداران آنها خودداری کنند؛ زیرا اهانت به هر شکل ممکن، وحدت کلمه را از بین می برد و زمینه حق کشی و انحراف را پدید می آورد.

باید فضایی سالم و آرام فراهم کرد تا مردم بتوانند به درستی و با فراغ بال، درباره نامزدها، برنامه ها، شعارها و اهداف آنان تصمیم گیری کنند. اختلاف، فضایی را ایجاد می کند که قوه فکر و عقل در آن از کار می افتد و تنها پیروی از هوا و هوس و تعصب های خشک و نادانی برجای می ماند. همین امر ما را به ورطه نابودی و هلاک نزدیک می کند.

 

مرزبندی با دشمن

یکی از شناخت های ضروری و تعیین کننده در زندگی که به سعادت انسان نیز ارتباط پیدا می کند، «دشمن شناسی» است.

دشمن، مخالف رشد، کمال و سعادت انسان است و از راه های مختلف، «دشمنی» خود را ابراز می کند. به همین دلیل شناخت شیوه های دشمنیِ دشمن نیز اهمیت دارد.

دشمن، یا درونی است یا بیرونی، یا آشکار است یا پنهان، یا دشمنی خود را ابراز می کند یا مخفی می سازد، یا کوچک و کم اهمیت است، یا بزرگ و خطرناک، یا چهره دوست به خود می گیرد و یا با صراحت به میدان می آید. این است که شناخت دشمن و ویژگی های او نیز ضروری است.

دشمن، گاهی در عرصه سیاسی بروز می کند، گاهی دشمن اقتصادی است، گاهی دشمن فرهنگی و اخلاقی است، گاهی خصومتش را در عرصه نظامی اعلام می نماید و گاهی از معبر فرهنگ و اندیشه وارد می شود. پس شناخت میدان ها و زمینه های هجوم و ضربه زدن هم متفاوت است و باید این میدان ها را شناخت.

از این رو «دشمن شناسی» از شناخت های مهمی است که علاقه مندان به سعادت فردی و اجتماعی خویش باید به آن حساسیت نشان دهند و هوش یار باشند تا غافل گیر نشوند و ضربه نخورند.

 

اخلاق در تبلیغات انتخاباتی

تبلیغات به عنوان بهترین شیوه اطلاع رسانی و آگاهی بخشی از مهم ترین ابزارهایی است که از سوی بسیاری از اقشار جامعه با اهداف خاص مورد استفاده قرار می گیرد. بی گمان این ابزار از مهم ترین وسایلی است که پیامبران در مقام ابلاغ رسالت می توانستند از آن بهره گیرند. با این تفاوت که روشنگری، تبیین حقایق، تشریح حقوق و مطالبات و نیز مسئولیت ها و وظایف، مهم ترین فلسفه به کارگیری آن از سوی پیامبران بوده است. انتخابات به سبب آن که نیازمند معرفی اشخاص و برنامه های هر یک از نامزدهای انتخاباتی است، از شیوه تبلیغات بهره بسیاری می برد. با این همه به علل مختلف نمی توان از هر روش تبلیغاتی برای این منظور سود جست؛ زیرا تبلیغات انتخاباتی از نظر قانونی و شرعی و اخلاقی چارچوب هایی دارد که می بایست از سوی همه نامزدها و هوادارانشان رعایت شود.

 

صداقت و انصاف

نامزد در دفاع از ایده ها و برنامه ها و معرفی خود باید در گفتار و کردار، جانب انصاف را داشته باشد و از حق کشی دوری کند. وی باید از فضای به وجود آمده در جهت قرب به خدا بهره برد و با سعه صدر در برابر کارشکنان، همچون دوستی مهربان باشد.

امام علی علیه السلام می فرماید:«اَجْوَرُ السّیرةِ اَنْ تَنْصِفَ مِنَ النّاسِ وَ لا تُعامِلَهُم بِهِ؛ ستمکارانه ترین روش آن است که از مردم انصاف بخواهی، ولی خودت با آنان به انصاف رفتار نکنی».

انصاف در گفتار و کردار نسبت به خود و رقیبان موجب الفت دل ها خواهد شد و به دوستی ها را دوام خواهد بخشید که «الإنْصافَ یُؤَلِّفُ القلوبَ».

لازمه انتخابات سالم، ایجاد فضایِ سالم و دور از تشنج و فساد است. این امر محقق نخواهد شد، مگر با رعایت اصل «احترام متقابل» «هم دلی و هم بستگی» و دوری از «حرمت شکنی» و «تهمت و افترا».

 

اخلاق در مناظره های انتخاباتی

قرآن کریم اهمیت زیادی برای گفت و گو قایل است تا جایی که نه تنها آن را به عنوان وضع مورد پذیرش و منزلت مطلوب می داند، بلکه بسیار فراتر و عمیق تر به آن نگریسته است و گفت و گو را ابزاری نیرومند برای حضور قلب و دیدگاهی پشتیبان از جنبش اجتهادی در اندیشه انسانی و زمینه ای مشترک برای جنبش سیاسی و اجتماعی و اندیشه ای در مسایل مورد اختلاف و زمینه ای فراگیر برای ایجاد روابط و پیوندهای اجتماعی دانسته است. و به بیانی دیگر گفت و گو در قرآن کریم از مرز یک وضع مطلوب خارج گردیده و به عنوان یک خصلت انسانی که نمی توان آن را از زندگی مذهبی و مادی تفکیک نمود تبدیل شده است. قرآن، کتاب گفت و گو است و داستان های گفت و گو را بازگو می کند و گفت و گو های داستان ها را بیان می نماید و اندیشه گفت و گو را ارایه می دهد و گفت و گوی اندیشه را روایت و به گفت و گو دعوت می کند و گفت و گو برای دعوت انجام می دهد. هدف او گفت و گو و گفت و گوی او هدف است. دین داری و تمدن را بر گفت و گو می سازدو خواستار گفت و گوی دیانت ها و تمدن ها است. این کتاب گفت و گو، خواستار ایجاد جامعه گفت و گو است تا با کمال آزادی و با اراده ای کامل بیاندیشد و با اراده ای کامل انتخاب نماید و نشان می دهد که روش آگاهانه ای انتخاب خواهد کرد که با عمق فطرتی که مردم را براساس آن آفریده است، انتخاب خواهد کرد.

 

آداب و شرایط مناظره

مرز میان جدال باطل و جدال احسن خیلی مهم است. نشانه ها و کدهای آنها دقیقا در مقابل یکدیگرند. در تعریفشان که یکی در مسیر احقاق حق است و دیگری در مسیر ابطال حق و احقاق باطل است. اولی می شود«جدال احسن» و دومی می شود «جدال باطل» که نام دیگر آن «مراء» است که قرآن می فرماید: «أفتمارونه علی ما یری» تمارون از همین واژه مراء گرفته شده است و مراء یعنی مباحثه ای که در مسیر حق نباشد که در اسلام حرام است. در مقایسه جدال احسن و جدال باطل، باید گفت: اولا این دو ماهیتا با هم متفاوت هستند یعنی در جدال احسن از عنصر حق برای رسیدن به حق و با انگیزه الاهی استفاده می شود؛ در حالی که در جدال باطل برای اثبات باطل با عناصر و اسباب باطل استفاده می شود.

مناظره، آداب خاصی دارد. یک بخشی از آداب، محتوایی و یک بخشی، رفتاری و روشی است. محتواییش این است: مطالبی که در مناظره گفته می شود؛ باید علمی و قطعی باشد؛ یعنی اگر مطالب از چارچوب علم و یقین خارج باشد و بر اساس حدس و گمان باشد «مراء» است نه جدال. نکته دوم باید مطالب ارائه شده در مناظره، استدلال پذیر باشد یعنی عقل بپذیرد چون اگر خلاف عقل باشد؛ جدال باطل می شود.

 

مشارکت در انتخابات، قدرشناسی از اسلام و انقلاب

قدرشناسی از یک نعمت، معنای گسترده ای دارد و مفاهیم بسیاری را در ذهن انسان می پرورد. اگر کسی قدر نعمتی را بداند به تناسب عظمت آن نعمت، برای حفظ آن می کوشد و از دستبرد اهریمن پاسداری اش می کند. همه ی نعمت ها امانت الهی هستند و ارزش امانت ها متناسب با ارزش صاحبان آن هاست. اگر نعمتی امانت الهی شد؛ امانت همه ی هستی است، امانت همه ی انسان های وارسته است، امانت همه ی کسانی است که در راه خدا گام نهاده اند، راستی آیا می توان قدر چنین نعمتی را شناخت و برای او قیمتی شایسته تعیین نمود؟!

حضرت امام(ره) با توصیه به قدرشناسی و پاسداری و کوشش در راه انقلاب اسلامی ـ که مفاهیمی کلی هستند ـ تأکید می نماید که از مشکلات این راه نهراسید و در حلّ آن ها با مسؤولان حکومتی مشارکت نمایید و دولت و مجلس را از خود بدانید، این ها چند مصداق مشخّص از جلوه های قدرشناسی است.

 

معیارهای انتخاب اصلح

انتخاب انسان میان سایر موجودات و برتری دادن او از سایرین از اولین انتخاباتی می باشد که به ذهن انسان خطور می کند «و لقد کرمنا بنی آدم و حملناهم فی البر و البحر و رزقناهم» همانا انسان را کرامت دادیم و بر خشکی و دریا سوار کریم و به او روزی دادیم و بر جهانیان فضیلت و برتری دادیم.

انتخاب و برگزیدن عملی است که پروردگار متعال به ما می آموزد و خود دست به انتخاب می زند و میان انسان ها برگزیده آنان را به عنوان پیامبر و راهنمای آنان بر می گزیند تا مهبط وحی و امین جبرئیل باشد که آیات الهی را دریافت کرده و بدون هیچ کم و کاستی در اختیار مردم قرار دهد «و لقد ارسلنا فیهم رسول منهم ان اعبدوا الله و اجتنبوا الطاغوت» (31 نحل) حتی در میان پیامبران نیز دست به انتخاب می زند و بعضی را بر بعضی برتری می دهد «و لقد فضلنا بعض النبیین علی بعض» شایسته سالاری و انتخاب اصلح در امور خداوند متعال به وضوح دیده می شود.

 

روش های ضداخلاقی در انتخابات

با نگاهی به مقوله انتخابات در دوره های مختلف می توان دریافت که برخی از کسانی که وارد این عرصه می شوند به ویژه هواداران و پیروان آنان هیچ گونه درکی از مفاهیم سیاسی اسلام نداشته و ندارند. آن چه آنان به نام اسلام و اخلاق عمل می کنند چیزی جز فساد در زمین و فساد مردم و فروپاشی امنیت اخلاقی جامعه نیست.

این درحالی است که اسلام و قرآن به عنوان این که مأموریت اصلی خود را اتمام و اکمال اخلاق می داند و از هرگونه عمل ضداخلاقی به ویژه در حوزه امور اجتماعی و سیاسی برحذر می دارد و به عنوان گناه و گاه جرم برای آن مجازات دنیوی و اخروی قرار داده است.

با نگاهی به برخی روش هایی که جناح های رقیب سیاسی و یا نامزدها انتخاب می کنند می توان دریافت که شخص تا چه اندازه از مفاهیم اسلامی دور و یا نزدیک است و تا چه اندازه دنبال مسئولیت است و یا آن که دنبال منصبی برای نان و نام و نشان می باشد.

دنیا گرایی و ریاست طلبی

یکی دیگر از آفت هایی که در این زمینه باید بدان توجه کرد، ریاست طلبی است. کسانی که در طلب برتری جویی بر بندگان خداوند هستند، جز برای نابودی خویش و دیگران گام برنمی دارند. امام صادق علیه السلام می فرماید:«من طلب الرئاسة هلک؛ هر که جویای ریاست باشد نابود شود.» آن حضرت در جایی دیگر فرموده است: «طلبتُ الرئاسة فوجدتها فی النصیحه العباد اللّه؛ ریاست را جستم و آن را در خیرخواهی بر بندگان خدا یافتم».

همچنین از امام باقر علیه السلام نقل شده است:

مال دوستی و جاه طلبی به دین مؤمن زودتر خسارت می زند تا حمله دو گرگ درنده به یک رمه بی شبان که یکی از جلو رمه حمله آورد و دیگری از عقب آن.

از جمع این روایت ها این نکته را می توان دریافت که ریاست طلبی اگر برای هوا و هوس و به دست آوردن انواع شهوت ها باشد، جز نابودی خود و دیگران، چیز دیگری به دنبال ندارد. از طرفی، اگر نیّت شخص، اصلاح امور مردم و خیرخواهی برای آنان و برپا داشتن حق و براندازی باطل باشد، امری پسندیده و نیکو است، ولی لازم است هماره مراقبه داشته باشد تا از مسیر حق منحرف نشود.

 

سیاه نمایی و القای یأس و ناامیدی

یکی از ترفندهای دشمن؛ ایجاد روحیه نا امیدی و دلسردی از نظام جمهوری اسلامی در بین مردم است. این احساس در بلند مدت آثار منفی خویش را آشکار می کند، دلسردی از نظام اقبال عمومی مردم را کاهش می دهد و اساس این نظام که مردم سالاری دینی است در معرض خطر قرار می گیرد. دشمن همواره این خصیصه را مورد توجه قرار داده است و با شایعه پراکنی و ایجاد روحیه یأس در بین احاد مردم، در پی دست یافتن به اهداف مورد اشاره می باشد.

 

دروغ و شایعه

دروغ از بدترین معایب، زشت ­ترین گناهان و منشا بسیاری از مفاسد است تا آنجا که یکی از گناهان کبیره به شمار می رود و از رذایل اخلاقی محسوب می شود. و قرآن و روایات معصومین(ع) آن را به شدت مورد مذمت و نکوهش قرار داده ­اند.

دروغ ریشه و سرچشمه سایر گناهان بوده، اگر همه گناهان در یک فضا موجود باشد، کلید مورد نیاز برای ورود به این فضا دروغ است، در دنیا و آخرت انسان را از رحمت الهی محروم می نماید، و در میان مردم بی اعتبار می کند، اعتماد عمومی را سلب می نماید و جامعه را به نفاق دچار می کند.

دروغ در اصل در سخن و گفتار است و در اصطلاح به معنی عدم مطابقت سخن و گفتار به واقع است.شخص دروغگو به دنبال این است که با دروغ و سوگندهای دروغین و به سوء استفاده از باورهای مردم به اموری چون خداوند و پیامبر(ص) و امامان(ع) سوگند بخورد تا به منافع زشت خود دست یابد.

 

شعارزدگی و وعده های واهی

معمولاً صحنه انتخابات، نامزدها را ناچار می کند در جمع هواداران خود وعده هایی را بدهند که قادر به انجام آنها نیستند. متأسفانه برخی وعده ها در اثر فکر نکردن به عاقبت آن و در فضای به وجود آمده گفته می شود. در این شرایط باید هنگام گفتار با تأمل و از روی تعقل سخن گفت.

امام صادق علیه السلام می فرماید: «لا تعِدَنَّ اخاک وَعَداً لیس فی یدک وفاؤهُ؛ هرگز به برادرت وعده ای نده که انجام آن به دست تو نیست».

قرآن مجید در سوره صف درباره انسان هایی که به گفتار خویش عمل نمی کنند، می فرماید:

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ.

هان ای کسانی که ایمان آورده اید، چرا چیزهایی می گویید که به آنها عمل نمی کنید. خدای تعالی سخت به خشم می آید که چیزی را بگویید که بدان عمل نمی کنید.

برخی نامزدها در زمان برگزاری انتخابات، شعار هایی را سر می دهند که قادر به انجام آنها نیستند. این گونه شعار گرایی، حکم فریب مردم را دارد و از منظر شرع و اخلاق، نکوهیده و ناپسند است. بنابراین، انسان های صالح، گوی سبقت را در میدان عمل از هم می ربایند و خدمت به خلق را نردبان قرب به خداوند متعال قرار می دهند. آنان از سخنان به ظاهر خوش آب و رنگ، ولی بی پایه که توان انجام دادن آن را ندارند، دوری می کنند. حضرت علی علیه السلام درباره پیروان و اصحاب جمل می فرماید:

وَ قَد ارعَدوا و اَبْرَقوا، و مع هذین الامرین الفَشَلُ، و لَسْنا نُرعِدُ حتی نُوقِعَ و لا نُسِلُ حتی نُمْطِرا.

چون رعد خروشیدند و چون برق درخشیدند، ولی کاری از پیش نبردند و سرانجام سست گردیدند. ما این گونه نیستیم. تا عمل نکنیم، رعد و برقی نداریم و تا نباریم، سیل جاری نمی سازیم.

 

اتهام و تخریب شخصیت

مرتبۀای از ظلم به افراد بی یاور، که پرهیز از آن اهمیّت بسیاری دارد، گناهانی نظیر غیبت، تهمت و شایعه پراکنی است. متأسفانه این مرتبه از ظلم امروزه در جامعه بسیار رایج و شایع است. افراد در مجلس می نشینند و پشت سر کسی که حضور ندارد، غیبت می کنند یا به او تهمت می زنند.

در بسیاری از مجالس، برای کسی که حضور ندارد، شایعه سازی و شایعه پراکنی می کنند و چون نمی تواند از خودش دفاع کند و پاسخ شایعات را بدهد، در آن جلسه یاوری جز خداوند ندارد و مظلوم واقع می شود.

تهمت و نسبت ناروا به دیگران دادن، گناه بسیار بزرگی است که امروزه نقل محافل و مجالس شده است. من تصور می کنم کمتر مجلسی بشود یافت که این گناهان بزرگ و این ظلم های عظیم در آن نباشد. به تجربه هم اثبات شده است که افرادی که مرتکب چنین گناهانی می شوند، عاقبت به خیر نخواهند شد. بردن آبروی دیگران و هتک حرمت و اهانت به شخصیت سایر انسان ها، حقّ النّاس است و اگر انسان نتواند جبران حقّ النّاس خویش را بکند، عاقبت سوئی در انتظار او خواهد بود.

بیش از نود درصد سخنانی که در محافل و مجالس بیان می شود، تهمت است و کسانی که مورد این ظلم واقع می شوند، از آن نسبت هایی که به آنان داده می شود، مبرّا هستند. ای کاش لااقل این سخنان غیبت بود.

اسراف در تبلیغات و دست درازی به بیت المال

به راستی، میزان در حوزه تبلیغات انتخاباتی چیست؟ آیا نامزدهای انتخابات می توانند با عنوان حفظ دین و اینکه جبهه مقابل بر حق نیست، دست به تبلیغات وسیع با هزینه های گزاف بزنند؟ یکی از آسیب ها، هزینه های هنگفتی است که صرف تبلیغات می شود. نامزدها به جای اینکه در صدد شناساندن خود به مردم باشند، مبالغی کلان را صرف تبلیغات می کنند که چیزی جز اسراف را به همراه ندارد. امیر المؤمنین علی علیه السلام می فرماید:

«مَنْ کانَ لَهُ مالٌ فایّاهُ وَ الفِساد؛ فانّ اِعْطاءَ المالِ فی غَیرِ وَجهٍ تَبْذیرٌ وَ اسرافٌ وَ هُوَ یَرفَعُ ذِکْرَ صاحبِهِ فی النّاسِ وَ یَضَعَهُ عِنْدَ اللّهِ.

هر که ثروتی دارد، مبادا آن را تباه کند؛ زیرا صرف کردن بی مورد آن، ریخت وپاش و اسراف است. این کار، او را در میان مردم بلند آوازه می کند، ولی نزد خدا بی مقدار می سازد.

البته برخی هم برای پیروزی خود، از اموال بیت المال استفاده و به هر شکل ممکن آن را توجیه می کنند. این کار اشتباه مضاعفی است؛ زیرا علاوه بر اسراف و تبذیر، از بیت المال برای مقاصد شخصی استفاده کرده اند.

امام باقر علیه السلام می فرماید: «اَلْمُسْرِفُون الذینَ یَسْتحلّون المَحارِمَ و یَسْفِکُونَ الدِّماءَ؛ اسراف کاران، آنانی هستند که حرام ها را حلال می شمارند و خون می ریزند».

 

درسها و عبرتهای تاریخی

بدانید که هر پیروی را امامی است که او را الگوی خود می شناسد و ازنور دانشش روشنی می گیرد. آگاه باشید که پیشوای شما از دنیای خود به دو پاره تن پوش و از خوردنیهایش به دو قرص نان بسنده کرده است. البته چنین رفتاری در توان شما نیست، اما دست کم با پارسایی، تلاش، عفت واستواریتان مرا یاری دهید.

به خدا سوگند که از دنیایتان شمش طلا ونقره و از غنایمش ثروتی نیندوخته و حتی برای این پیراهن پوسیده ام بدلی فراهم نکرده و از زمین آن حتی یک وجب در اختیار نگرفته ام. آنچه از دنیا برگرفته ام جز خوراک مختصر و ناچیزی بیش نیست. دنیا در نظرمن بی ارزشتر و خوارتر از دانه تلخی است که بر شاخه درخت بلوطی بروید.

آری، از آنچه آسمان بر آن سایه افکنده تنها زمین فدک دراختیار ما بود که گروهی بر آن حسادت ورزیدند و گروه دیگری [خاندان پیامبر(ص)] سخاوتمندانه رهایش کردند و بهترین حاکم در این باره،خداست. مرا با فدک و غیر آن چه کار؟ در حالی که جایگاه فردای هرکس قبر اوست که در تاریکی آن، آثارش محو و اخبارش ناپدید می شود. قبرحفره ای است که هرچه بر وسعت آن بیفزایند و دستهای گورکن آن را گشاده گرداند، سرانجام سنگ و کلوخ آن را پر می کند و خاکهای انباشته،سوراخهای آن را مسدود می نماید. من نفس خود را با تقوا می پرورانم تادر آن روز بزرگ و خوفناک، با ایمنی وارد صحنه قیامت شود و در آنجا که همه می لغزند، ثابت و استوار بماند.

 

اخلاق انتخاباتی در کلام امام خمینی(ره)

طرفداران هر دو گروه باید بدانند که همه این امور اعتباری و زودگذر است و همه در محضر حق هستیم و آنچه در صحیفه کردار ما ماندنی است، اعمال و رفتار ما و آنچه موجب سعادت و جاودانگی ما می شود، صفای معنویت و ثمرات خلوص بندگی است، و ما هم نباید خلوص عمل و جامعه اسلامی خودمان را به زنگار کدورت ها و اختلافات آلوده کنیم و رقابت های گذشته انتخاباتی هم هرگز نباید موجبات تفرقه و جدایی را فراهم نماید..

معلوم نیست چرا عده ای برای رسیدن به پست و مقام و به اصطلاح خدمت به مردم! این گونه بی مبالاتی نموده و حاضر می شوند هر گونه اتهام تهمت و ناسزا را به دیگران ببندند. حیثیت و آبروی مؤمن در اسلام از بالاترین و والاترین مقام برخوردار است؛ چه رسد به مؤمن عالم که از بزرگ ترین گناهان است و موجب سلب عدالت است.

سعی کنید تبلیغات انتخاباتی شما در چارچوب تعالیم و اخلاق عالیه اسلام انجام شود و از کارهایی که با شئون اسلام منافات دارد، جلوگیری گردد. باید توجه داشت که هدف از انتخابات، در نهایت حفظ اسلام است. اگر در انتخابات حریم مسائل اسلام رعایت نشود، چگونه منتخب، حافظ اسلام می شود. باید سعی شود تا خدای ناکرده به کسی توهین نگردد.

 

اخلاق انتخاباتی در کلام مقام معظم رهبری

فضای انتخابات، باید فضای سالمی باشد؛ فضای تبلیغات، باید با فضای پروپاگاندهای معمول دنیا تفاوت داشته باشد.

امروز در دنیا، دمکراسی، یک دمکراسی حقیقی نیست؛ زیرا فشار تبلیغات پُر زرق و برق توخالی، با سخنان فریب آمیز، آن چنان بر ذهن مردم سنگینی می کند، که امکان انتخاب درست را به مردم نمی دهد؛ نمی گذارند مردم فکر کنند. هر کس که مقداری از کارهای انتخاباتی کشورهای به اصطلاح دمکراتیک را مشاهده کرده باشد، این معنا برایش واضح است. حرفهایی که می زنند، وعده هایی که می دهند، قیافه هایی که می گیرند، تملقهایی که از بعضی از قشر ها یا گروه ها می گویند، ارتباطهایی که با جناحهای خاصی برقرار می کنند تا نظر آن ها را جلب بکنند، این ها کارهای سالمی نیست؛ کارهایی است که وقتی در یک مجموعه ی مردمی انجام گرفت، فضا را مسموم می کند و قدرت فکر کردن به آن ها نمی دهد.

تبلیغ، صحیح و حق است؛ اما با معنای واقعی کلمه، با حفظ حدود شرعی کلمه، به دور از فریب، به دور از کارهای دروغین و نمایشی، به دور از متهم کردن این و آن. نمی شود ما بگوییم که مسؤولان انتخابات، نسبت به این قضیه هیچ مسؤولیتی ندارند؛ این شرط سلامت انتخابات است.

 

معرفی کتاب

کتاب «اخلاق انتخاباتی» گزیده بیانات حضرت آیت الله العظمی خامنه ای رهبر معظّم انقلاب اسلامی درباره انتخابات به همّت مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی (دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای«مدّظّله العالی») منتشر شد.

 

این کتاب در 197 صفحه و در 4 فصل با عناوین وظائف اقشار و گروه های مختلف در انتخابات، معیار انتخاب اصلح، توصیه ها و هشدارها به بازخوانی بیانات حضرت آیت الله العظمی خامنه ای «مدّظلّه العالی» درباره انتخابات می پردازد.

 

در فرازی از کتاب آمده است:

ملّت ایران، شرکت در انتخابات را یک فریضه و یک عمل واجب بداند…من عرض می کنم که به عنوان وظیفه ی اوّلی، به عنوان وظیفه ی ثانوی، به عنوان وظیفه ی دینی و اسلامی و به عنوان وظیفه ی سیاسی، شرکت آحاد مردم در انتخابات واجب است. مردم باید در انتخابات شرکت کنند و با اینکار، مشت محکمی بر دهان آمریکا و استکبار و گروهکها و مخالفین اسلام و مسلمین و مخالفین جمهوری اسلامی بکوبند.

 

 

حوزه دات نت/

دریافت کد : توجه : شما میتوانید با تغییر مقادیر width و height در کد فوق عرض و ارتفاع دلخواه خود را تنظیم کنید.
نظر شما :
captcha
  • محل تبلیغ شما در پورتال مناظره و گفتگو
منشور اخلاق انتخاباتی
 
آیا در انتخابات شرکت میکنید؟
حتما شرکت میکنم
59%
 
اصلا شرکت نمیکنم
27%
 
بعداز مناظرات تصمیم میگیرم
13%