دکتر «اریک توماس وبر» مدیر اجرایی انجمن فیلسوفان آمریکا، رئیس کمیته سیاست عمومی این انجمن و استاد فلسفه و سیاست عمومی در دانشگاه «می‌سی‌سی‌پی» آمریکا است. کتاب «رالز، دیوئی و سازه‌انگاری» و «رهبری و دموکراسی» از جمله آثار وی به شمار می روند.

آخرین اثر این استاد دانشگاه در سال ۲۰۱۵ با عنوان «اتحاد می‌سی‌سی‌پی: دموکراسی و رهبری در جنوب» به رشته تحریر درآمده است.

این کتاب با استفاده از تئوری جدید و فلسفی رهبری دموکراتیک در برابر چالش های می سی سی پی توانسته است نظر برخی کارشناسان این حوزه را به خود جلب کند.

این اثر به بررسی دردسرهای موجود در فرایند بررسی مشکلات ناشی از فقر بدون اینکه مسائل مرتبط با آموزش در ابتدا حل و فصل شده باشد، پرداخته است. به عقیده وی، چالش های مذکور را تنها زمانی می توان از بین برد که ریشه های مشترک آن ها شناسایی شده و رهبری دموکراتیک مجازی در مورد آن ها به مورد اجرا گذاشته شود.

آنچه در ادامه می آید گفتگو با دکتر اریک وبر در خصوص این کتاب و اهمیت نظریه «رهبری دموکراتیک» است.

*شما در خصوص نظریه «رهبری دموکراتیک» مطالعات جامعی انجام داده اید. ریشه های فلسفی نظریه رهبری دموکراتیک چیست؟

برخی اندیشه های ابتدایی و اولیه در خصوص دموکراسی و رهبری در آرای افلاطون قابل بازیابی است. فلاسفه بزرگ در یونان باستان نسبت به دموکراسی تردید داشتند. یکی از دلایل تردید نسبت به دموکراسی مرگ سقراط بود. چرا که بر اساس دموکراسی این معلم بزرگ به مرگ محکوم شد.

در دیالوگهای دیگر و در سقراطی که ما در آثار افلاطون می شناسیم، سقراط هدف زندگی خود را تعقیب و دنبال کردن «خرد» عنوان می کند. بر همین اساس است که سقراط آنهایی را که خود را خردمند می دانند عصبانی و ناراحت می کند چرا که سقراط سعی می کند به آنها جهلشان را یادآوری کند.

بر همین اساس سقراط برای هدفش که دنبال کردن «خرد» بود کشته می شود. در حال حاضر نیز در برخی کشورها فیلسوفان زندانی می شوند به خاطر نوشته ها و آثارشان.

*دیدگاه افلاطون به دموکراسی البته دموکراسی آتنی چه بوده است؟

افلاطون معتقد است که خطراتی متوجه دموکراسی است. وقتی دموکراسی بر «آزادی» تأکید می کند به صداهایی اجازه عرض اندام می دهد که به بی عدالتی مانند آنچه گریبان سقراط را گرفت منجر شود. به اعتقاد افلاطون جوامع با فضیلت باید آزادی مردم را به خاطر عدالت و سایر فضایل محدود کنند.

در مجموع افلاطون معتقد بود که باید مردم را بر اساس طبقات اجتماعی(کاست) (castes) طبقه بندی کرد. به اعتقاد افلاطون برخی مردم دارای «روحی» طلایی بودند در حالی که برخی از آنها دارای روحی نقره ای هستند و برخی دیگر دارای روح برنزی.

*افلاطون از رهگذر این نظام طبقاتی چه چیزی را دنبال می کرد؟

نگرش سلسله مراتبی افلاطون درصدد کمک و راهنمایی جامعه به سوی فضیلت بزرگتری بود. این نگرش در کتاب «جمهوری افلاطون» صورت بندی شده است. در واقع هدف افلاطون از این نگرش سلسله مراتبی راهنمایی و کمک جامعه به داشتن «حاکمی طلایی» که بر طبقات دیگر جامعه حکمرانی کند. فضیلت به ظن افلاطون مستلزم داشتن بهترین مردم است که بر دیگران حکمرانی کنند.

*نقد افلاطون بر دموکراسی چه دلالتهایی برای زمان ما دارد؟

نقد افلاطون بر دموکراسی امروزه ما را به این سوق می دهد که از عواقب و خطرات پیروی ساده لوحانه از آرای عمومی پرهیز کنیم. ما قدرت اکثریت را در جوامع دموکراتیک بر اساس قوانین مندرج در قانون اساسی محدود می کنیم.

با محدود کردن آنچه اکثریت در یک دموکراسی می تواند انجام دهد، دموکراسی می تواند خیر عامه مردم را دنبال کند. این عامه مردم هم جمعیت اکثریت است و هم جمعیت اقلیت اعم از اقلیتهای دینی، نژادی و قومی. بر این اساس ما باید ملاحظه و اخطار افلاطون در خصوص حکومت اکثریت را مورد توجه قرار دهیم که حقوق اقلیت در این نوع حکومت زیر پا قرار نگیرد.

در عین حال نگرش سلسله مراتبی افلاطون به شهروندی به لحاظ پارادایمیک غیر دموکراتیک است. ما می توانیم به افراد خیلی بااستعداد و باهوش بورسهای تحصیلی بدهیم و آنها را تشویق و ترغیب کنیم اما در دموکراسی ما باید به خاطر داشته باشیم که استعداد از «هر جایی» می تواند بیاید. بر این اساس در دموکراسی رأی افراد برابر است و اینگونه نیست که رأی افرادی مستعد و دارای ویژگی خاص با رأی عامه مردم و افراد معمولی تفاوتی داشته باشد.

*شما برای تبیین نظریه «رهبری دموکراتیک» به بررسی آرای افلاطون و دیوئی پرداخته اید. دلایل این امر چه بوده است؟

دموکراسی از واژه «دموس»(demos) یعنی مردم و «کراسی» (cracy) یعنی قدرت تشکیل شده است. در واقع دموکراسی به معنای قدرت دادن به مردم و قادر ساختن آنها تا میزانی است که بتوانند و آرزو کنند که در تعیین رهبری برای جامعه خود مشارکت داشته باشند. متفکران دموکراتیکی چون «جان دیوئی» معتقد هستند که در دموکراسی به این معنا «آموزش» بنیان اساسی است چرا که به مردم قدرت می دهد. در واقع آموزش به اعتقاد دیوئی به مردم احساس داشتن حس مثبت قدرت را می دهد.

بر همین اساس بنده نظریه «رهبری دموکراتیک» مد نظر خودم را بسط و گسترش دادم. بر همین اساس به نظریات افلاطون و دیوئی توجه کرده ام. هدف من استخراج کردن دیدگاههایی از افلاطون بود که درست و صحیح بودند و کنار گذاشتن جنبه های غیر دموکراتیک فلسفه او بود.

*شما توجه ویژه ای به رهبری دموکراتیک برای رفع چالشهای ایالت «می سی سی پی» آمریکا داشته اید. دلیل این امر چیست؟

ایالت می سی سی پی آمریکا سابقه ای در خصوص مدارس تفکیکی داشته است. یعنی مدارسی که یک قشر خاص را از بقیه اقشار جدا می کرد و همگان نمی توانسته اند در برخی مدارس درس بخوانند. مدارس عمومی این ایالت به لحاظ تأمین مالی بسیار فقیر بوده اند.

در دهه 1960 و 1970 میلادی صدها مدرسه خصوصی برای سفیدپوستان در جنوب این ایالت ایجاد و احداث شد. اما تصمیم بر این شد که ورود به مدارس خصوصی برای همگان آزاد شود. مشکلی در اینجا به وجود آمد و آن اینکه سفیدپوستان تمایل دادن مالیات برای آموزش همگانی را نداشتند. برخی از سفیدپوستان معتقد بودند که دلارهایی که آنها به عنوان مالیات می دهند و صرف آموزش همگانی و مدارس عمومی و دولتی می شود باید به آنها بازگردانده شود تا آنها این پول را صرف مدارس خصوص کنند.

مدارسی که دارای جمعیت دانش آموز بیشتری هستند و از اقشار گوناگون مختلف مردم در آن حضور دارند می توانند زمینه بهره مندی اقشار فقیر به آموزش را فراهم سازند و در رشد فرهنگی افراد آن جامعه موثر باشند. در واقع تلاش من محقق کردن دموکراسی واقعی در این ایالت از حیث ارائه راهکاری نظری بوده است.

توجه داشته باشید که یک مرد سیاهپوست در ایالات متحده آمریکا به طور میانگین در مقایسه با یک مرد سفید پوست در طول زندگی حدوداً شش برابر بیشتر زندان را تجربه می کند. در سیستم معیوب آموزشی و در سیستم نادرست زندانهای ایالت می سی سی پی ما شاهد تداوم نظام طبقاتی(کاستی) به ویژه بر مبنای نژاد و فقر هستیم.

البته توجه داشته باشید که این مشکلات و معضلات تنها مختص ایالت می سی سی پی نیست بلکه این ایالت بخشی از کل آنچیزی است که در همه جای ایالات متحده آمریکا اتفاق می افتد. در واقع مطالعه می سی سی پی برای نظریه «رهبری دموکراتیک» خودم در واقع نوعی آزمون این نظریه بوده است. البته این آزمون میتواند برای هر منطقه و ملتی نیز انجام شود.

دریافت کد : توجه : شما میتوانید با تغییر مقادیر width و height در کد فوق عرض و ارتفاع دلخواه خود را تنظیم کنید.
نظر شما :
captcha
  • محل تبلیغ شما در پورتال مناظره و گفتگو
مدیر انجمن فیلسوفان آمریکا معتقد است در سیستم معیوب آموزشی و در سیستم نادرست زندانهای ایالات متحده آمریکا شاهد تداوم نظام طبقاتی(کاستی) به ویژه بر مبنای نژاد و فقر هستیم.
 
بنظر شما شبکه های اجتماعی در فضای مجازی برای نشر معارف دینی تا چه اندازه مفید بوده اند ؟
زیاد
49%
 
متوسط
18%
 
کم
31%