پیرامون حوادث ادامه دار مصر و ناراضایتی بخش اعظمی از مردم این کشور از سیاست های دوگانه مصر در سیاست خارجی با "مصیب نعیمی" کارشناس و تحلیل گر مسائل خاورمیانه به گفتگو نشسته ایم. 

طی چند وقت اخیر اعتراضات و ناآرامی ها در مصر تشدید شده است و بیشتر از اعتراضات متوجه محمد مرسی است بسیاری از کسانی که در دو انتخابات گذشته مصر به جریان اخوان المسلمین رأی دادند اکنون اینها از استراتژی سیاست خارجی محمد مرسی به ستوه آمده اند آیا به نظر شما دستگاه دیپلماسی مصر پس از انقلاب با آنچه در زمان مبارک بود تفاوتی کرده است یا نه؟ 

قطعا در مصر حرکت مردمی گویای یک انقلاب برای دگرگونی وضع موجود بود و سال ها سلطه استبداد بر مردم مصر حکومت می کرد و همواره مصر چه در بعد سیاسی و چه در بعد اقتصادی به عنوان یک کشور پیرو از غرب و حامی رژیم صهیونیستی شناخته می شد و این تغییر نه تنها به خاطر آب و نان نبود بلکه به خاطر تغییر استراتژی کلان بود اما بعد از سرنگونی ؤزیم مبارک و رسیدن به نقطه مطلوب و انتخابات متأسفانه نوع فشار غرب به این کشور نیز از طرق مختلف ادامه یافت چه با توصیه برخی کشور ها و تأثیر گذاری کشور های عربی وابسته به غرب و چه مستقیما از طریق غربی ها شرایطی که برای دولت جدید در جهت رویارویی با غرب ایجاد شده بود.

 

متأسفانه همان سیاست های قبلی بود که با نام و نشان جدید دنبال می شد چه در رابطه با ارتباط دیپلماسی با رژیم صهیونیستی چه در احقاق حق مردم فلسطین و جلوگیری از تجاوزات رژیم صهیونیستی علیه فلسطینی ها و چه درباره بازگرداندن سرزمین که نقطه اصلی اختلاف و جدال هفت دهه گذشته است از این رو آن تگاه آرمانی که مردم مصر داشتند کم کم رنگ باخت و از ابتدا به شکل های مختلف سر باز زد از طرفی خود آنهایی که اخوان المسلمین را یک مجموعه ضد صهیونیستی و مقاوم و بازدارنده نفوذ غرب می دانستند به یکباره دیدند که به نوعی کرنش می کند جناح های مختلف هم با توجه به همین وضعیت که تغییر پیدا نکرد فرصت یافتند که بالاخره صحنه را به نحوی علیه حاکمیت ناشی از اکثریتی که اخوان المسلمین بدست آورده بودند بشورانند. 


امروز می بینیم که مصر با یک خفقان درون گرا مواجه است که اشکالات آن مشخص است اما راهکار برای آن بسیار دشوار است چرا که مجموعه حاکم که وابسته به اخوان المسلمین هستند و هر گونه کوتاه آمدن در برابر مطالبات جدید را نوعی عقب نشینی و ضعف تلقی می کنند از طرفی هم جامعه مصر هزینه سنگینی برای انقلاب پرداخته چه سال هایی که در زیر یوغ استبداد بود و چه سال هایی که مبارزه کرد تا این دگرگونی حاصل شود.

 

اما امروز می بیند که نه در بعد اقتصادی و نه در بعد سیاسی و نه در جایگاه منطقه ای مصر نتوانسته است آن موقعیت سابق خودش را بازگرداند بلکه در مواردی مجبور شده به صورت تابع و تبعیت کننده در سیاست های منطقه ای تابع سیاست های دیگران باشد که این مسئله را در بحران سوریه می توان دید همچنین در مسئله لیبی سکوت مصر کاملا پیدا بود در بحث یمن نیز که مصر زمانی متحد این کشور بود ما چنین وضعیتی را شاهد بودیم بنابراین مصر بعد از مبارک و مصر انقلابی به هیچ وجه نتوانسته آن وجه انقلابی که مورد انتظارش بود را نشان دهد از این رو هم در درون حزب حاکم با مشکل مواجه شد و هم از بیرون مجموعه حاکم توسط مخالفینی که از ابتدا می گفتند مخالف هستند با مشکلاتی مواجه گردید. 

جامعه مصر با توجه به اینکه ریشه اسلامی دارد خیلی نمی پذیرد که اسلام تلفیقی توسط اخوان المسلمین یاجناح دیگری به آنها تزریق شود آنها اعتقاد دارند که اصولا اسلام در این کشور ریشه دار است و آن چیزی که می خواهند یک استقلال و هویت کاملا مستقل از تأثیرات و فشار های منطقه ای و بین المللی است لذا مصر با توجه به پتانسیل های بسیار زیاد تمدنی، تاریخی و فرهنگی که دارد می تواند از کشور های مؤثر باشد نه متأثر از جریانات. 

جامعه مصر تحت هیچ عنوانی همگرایی با رژیم صهیونیستی را نمی پذیرد 

 

با توجه به اینکه اکنون مصر کاملا تابع سیاست های آمریکا در منطقه است و با توجه به نارضایتی هایی که در مصر وجود دارد آیا با این شرایط مصر به آن روند مدارا با رژیم صهیونیستی ادامه می دهد یا اینکه نه این کشور در آینده تلاش خواهد کرد به سمت ایران گرایش پیدا کند؟ 

جامعه مصر تحت هیچ عنوانی همزیستی و همگرایی با رژیم صهیونیستی را نمی پذیرد رژیم مبارک به رغم آن پشتوانه غربی و عربی که داشت و سلطه و اقتدار نظامی که داشت در طول سی و چند سال حکومت مستبد خود نتوانست این ارتباط را عادی کند یعنی سفارت رژیم صهیونیستی همیشه در داخل مصر منزوی بود حتی نتوانست تجار و سرمایه گذاران مصری را به سمت سرزمین های اشغالی سوق دهد و یا زمینه را برای ورود سرمایه گذاران و فعالیت های بازرگانی رژیم صهیونیستی در داخل مصر فراهم کند و این مسئله به خاطر پس زدن جامعه مصر از هر گونه همگرایی با رژیم صهیونیستی بود.

 

الان که این حکومت فعلی مدعی است که بر خلاف سیاست های مبارک حرکت می کند قطعا نمی تواند چنین وضعیتی را نهادینه کند و بیاید روابط خود با رژیم صهیونیستی را عادی سازد هر ابتکاری هم به خرج دهد یعنی هم آمریکایی ها و هم اروپایی ها در کنار مصر قرار گیرند و بخواهند جامعه مصر را به سمت همگرایی با رژیم صهیونیستی سوق دهند این اتفاق رخ نخواهد داد لذا هم در طول مبارزات و هم بعد از مبارزات خشم و نفرت مردم از روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی را شاهد بودیم و اکنون هم یکی از عمده خواسته ها این است که مصر استقلال خودش را در این جهت حفظ کند و در حمایت از سرزمین فلسطین و بازگشت این سرزمین به صاحبان اصلیش حرکت کند. 

سیاست آزمون و خطا در مصر 

 

با توجه به آنچه که گفته شد که مصر به مجری سیاست های آمریکا در منطقه تبدیل شده است، ادامه این روند کنونی چه سرنوشتی را در آینده برای مصر رقم خواهد زد؟ 

نکته اول اینکه من فکر می کنم حکومت فعلی مصر سیاست آزمون و خطا را در پیش گرفته است یعنی یک حرکتی انجام می دهد همین که می بیند خطا است سعی می کند که برگردد و آن را با خطای دیگر جبران کند و این یکی از اشتباهات در مصر است و ما می بینیم که هر روز که می گذرد جبهه مخالفین را قدرتمند تر می کند. نکته دوم وارد شدن به مسائل جانبی است در مصر هرگز تعصب های فرقه ای و طائفه ای جایگاهی نداشته و همزیستی فرق اسلامی در مصر همواره زبان زد بوده و وجود یک فرهنگ متفاوت با کشور های مرتجع در مصر نمود داشته است.

 

گفتمان مذاهب اسلامی همیشه در مصر رونق داشته است سعی حکام بویژه از زمان مبارک بر این بود که شاکله الازهر و دانشگاههای مصر و شاکله فرهنگ مصر را تغییر دهند این اتفاق به رغم آن استبدادی که وجود داشت رخ نداد و قطعا در آینده نیز این اتفاق رخ نخواهد داد لذا علیرغم اینکه اخوان المسلمین سابقه طولانی حداق ۷۰ ساله در فعالیت های مختلف فرهنگی و مبارزاتی دارد ولی گویا نتوانسته این جامعه ای که در آن قرار دارد را خوب شناسایی کند از این رو دچار افراط و تفریط می شود یکبار کاملا نیرو های مخالف خودش را دفع می کند و با آنها برخوردی می کند وقتی مجبور می شود همه آنها را با تفریط می پذیرد لذا یک جامعه ریشه دار مثل مصر را نمی شود به این شکل اداره کرد. 

 

در داخل خود اخوان المسلمین هم افرادی وجود دارند که این نگرش را نمی پذیرند و این روش ها را برای یک حاکمیت طولانی نا کارآمد می دانند و تلویحا سعی دارند آنهایی که در اهرم قدرت هستند را قانع کنند که یک شناخت جدید از واقعیت های مصر که همزیستی و همگرایی با جهان اسلام بوده و واگرایی و روی گرداندن از دشمنان بویژه رژیم صهیونیستی را در سرلوحه کار خود قرار دهند در این صورت قطعا موفق خواهند بود هرچند ما شاهد بودیم که آمریکایی ها آنها را تهدید کردند و تحت فشار قرار دادند و آنها به خاطر بیم از این تهدیدات وارد مسئله کمپ دیوید نشدند و به صورت کج دار و مریض به ادامه این پیمان رضایت داده اند و تبادل سفیر را هم چنان پذیرفته اند سیر رژیم صهیونیستی اکنون در مصر حضور دارد.

 

اینها نکاتی است که نمی توان آن را در نصر توجیه کرد حالا هر عنوانی که داشته باشد هرچند بهانه هایی که گفته می شود نظیر اینکه ما در مرحله اول حاکمیت قرار داریم و حاکمیت ما تثبیت نشده است تا حدودی پذیرفتنی باشد اما مردم مصر هر بهانه ای را پیرامون ادامه این رابطه نمی پذیرند و اتفاقاتی که در مصر در این مدت رخ داد نشان می دهد که جامعه مصر را باید شناخت و باتوجه به آن جایگاه تمدنی و فرهنگی بالایی که دارد باید در آنجا حکومت کرد اینکه یک تعداد معدود تحت عناوین مختلف یک سری تحریکاتی ایجاد کنند ممکن است در یک بخشی از مصر تأثیر داشته باشد و یک سری از رسانه ها به آن دامن بزنند ولی قاعده جامعه مصر اینگونه نیست و در جامعه مصر گرایش به سمت مسلمان ها بوده و حتی در زمان حاکمیت رژیم مبارک هم می بینیم که هر اتفاقی در فلسطین یا لبنان رخ می داد واکنش مصری ها بسیار زیاد بود و یا زمانیکه جنگ ۳۳ روزه به پایان رسید اتحادیه مهندسین مصری به لبنان آمدند و خدمات زیادی به بازسازی لبنان ارائه دادند این همگرایی ها را نمی توان نادیده گرفت چه اخوان المسلمین حاکم باشد و یا جناح دیگری نمی تواند این مسائل را نادیده بگیرد و تا زمانیکه این مسائل نادیده گرفته شود مصر نمی تواند چهره آرامی به خودش بگیرد. 

در صورت نزدیک شدن مصر به ایران این مسئله چه مزایایی برای مصر خواهد داشت؟ 

یک واقعیت را باید بپذیریم اینکه ایران هم در مصداق، هم در تئوری و هم در استراتژی نشان داده که کشوری است با یک سیاست مستقل، ستم زدا، ظلم زدا و تجاوز زدا یعنی مخالف این گونه مسائل است. حالا تبلیغات فارسی و عربی و شیعه و سنی اینها مسائلی است که تلاش می شود به آن دامن زده شود و مسائلی نیست که تأثیر گذار باشد و ایران در همه محافل عربی و بین المللی با آن صفاتی که در بالا ذکر کردم شناخته شده است و به هر میزان که مصر به سمت ایران گرایش پیدا کند قطعا این مسئله به نفع مصر است یعنی ثمره ای که از این ارتباط به دست می آورد قطعا به نفع مصر خواهد بود و گرنه همین ایران بیش از ۳۴ سال است که با سیاست مستقل خودش کار کرده و مصر نیز نه تنها در این سال ها در کنار ایران نیوده بلکه در زمان مبارک در مقابل ایران مستقل قرار گرفته بود.

 

ولی در همان زمان هم می دیدیم که گرایش نخبه گان، علماء، متفکرین، اندیشمندان و آزاد اندیشان مصری به سمت ایران بود لذا خیلی طبیعی و بدیعی است که مصر برای خروج از این حلقه تنگی که غرب برایش ایجاد کرده و مصر را تحت فشار قرار داده تا امتیازاتی از آن بگیرد برای خروج از این فشار هم قطعا نیاز به همگرایی با یک قدرت نیاز دارد و این نکته ای است که اکثر نخبه گان مصری چه اسلام گرا و چه ملی گرا نسبت به آن اتفاق نظر دارند بالاخره ایران یک کشور مقتر و مؤثر در منطقه و جهان است و سیاست های آن کاملا مشخص است و در کنار ایران بودن نه تنها زیان دارد بلکه بسیاری از مواقع قطعا در بعد منطقه ای و بین المللی مصر می تواند زیان های خود را با در کنار ایران بودن جبران کند. 

 

نزدیکی به ایران باعث می شود که مصر از شرایط کنونی که در آن قرار دارد خارج شود همیشه در تاریخ سعی شده که مصر را از ایران جدا کنند تا بتوانند سوء استفاده کنند هر زمان که مصر به ایران نزدیک شده تقریبا جا برای استعمارگران تنگ شده است لذا به بهانه های مختلف سعی شده تا جامعه مصر از جامعه ایران جدا شود و حتی تلاش کردند که این دو جامعه را با یکدیگر درگیر کنند تا بتوانند از این آب گل آلود ماهی بگیرند و به اهداف خوشان برسند.

 

منبع: سیاست ما

دریافت کد : توجه : شما میتوانید با تغییر مقادیر width و height در کد فوق عرض و ارتفاع دلخواه خود را تنظیم کنید.
نظر شما :
captcha
  • محل تبلیغ شما در پورتال مناظره و گفتگو
به هر میزان که مصر به سمت ایران گرایش پیدا کند قطعا این مسئله به نفع مصر است و نزدیکی به ایران باعث می شود که مصر از شرایط کنونی که در آن قرار دارد خارج شود.
 
بنظر شما حضور حداکثری مردم در انتخابات ریاست جمهوری پیش رو محصول کدامیک ازرفتارهای زیر از سوی مسئولین است؟
صداقت و مطابقت گفتار ورفتار
42%
 
رعایت ارزشها در تعاملات سیاسی
13%
 
خدمتگزاری موثر و حصول نتایج عملی در حوزه وظایف
43%