استفاده از شگردهای هنری جدید برای انتقال مفاهیم قرآنی 
 
در راستای القای مفاهیم قرآنی با بهره‌گیری از رنگ و ویژگی‌های هنری ضعیف عمل کرده‌ و عدم توجه به سلایق مخاطبان سبب شده است تا قرآن با یک نسخه برای همه چاپ شود.
 
حجت‌الاسلام و المسلمین رسول جعفریان، رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، با اشاره به روند قرآن‌های چاپ شده در کشور و مقایسه آن با دیگر کشورهای جهان اسلام گفت: قرآن‌هایی که در کشورهای عربی به چاپ رسیده، متنوع است و نگاه‌های هنری ویژه‌ای برای تنوع بخشیدن به مصاحف چاپ شده در این کشورها دیده می‌شود.
 
وی در ادامه به یکی از قرآن‌های چاپ شده در یکی از کشورهای عربی اشاره و عنوان کرد: به عنوان نمونه در یکی از مصاحفی که در کشورهای عربی به چاپ رسیده است، آیات را برحسب معنایی رنگ‌بندی کرده است. مثلاً آیات مربوط به معاد را در کنار آیات مربوط به توحید با رنگ‌های متنوع نوشته‌اند؛ به طوری که مخاطب با تغییر رنگ متوجه تغییر مفهوم و موضوع آیات نیز می‌شود. در انتهای قرآن نیز به منظور آشنا شدن مخاطب با موضوع آیات و برقراری ارتباط، رنگ‌ها با موضوع آنها توضیح داده شده است. در این نوع مصاحف، رنگ آیات برحسب موضوعات اخلاقی، فقهی، تاریخی، اعتقادی و... طراحی شده است و تغییر می‌کند.
 
رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی با انتقاد از شیوه‌های چاپ قرآن در کشور و به کار نبردن ویژگی‌های هنری در مصاحف داخل کشور، ادامه داد: اگر شیوه چاپ ترجمه قرآن در کشور را با همین رویکرد و با بهره‌گیری از ویژگی‌های متعدد هنری که از کاربرد آنها غافل شده‌ایم، به کار می‌گرفتیم، ذهن مخاطب نسبت به آیات منسجم‌تر می‌شد.
 
جعفریان با بیان اینکه در کاربرد ویژگی‌های هنری به ویژه ترکیب رنگ‌های متنوع کوتاهی کرده‌ایم، یادآور شد: ویژگی‌های هنری متنوعی وجود دارد که هنوز از آنها در شیوه چاپ قرآن و جذب مخاطب بهره نبرده‌ایم؛ به عنوان نمونه تنها هنری که ما در عرصه چاپ قرآن از آن در سال‌های اخیر استفاده کرده‌ایم، نوشتن واژه «الله» به رنگ‌های مختلف است.
 
در استفاده از رنگ برای القای مفاهیم قرآنی ضعیف عمل کرده‌ایم 
 
به گفته این دانشیار دانشگاه تهران، می‌توانیم با استفاده از رنگ به ده‌ها روش برای انتقال مفاهیم قرآنی بهره بگیریم و به مخاطب در جهت قرائت و فهم آسان آیات کمک کنیم. به عنوان نمونه قرآن‌ها را می‌توان برحسب نوع مخاطب طراحی و عرضه کرد؛ به طوری که تعابیر عرفانی، اخلاقی، اسمای انبیای الهی و... هر کدام با رنگ‌های متنوع به چاپ برسند.
 
رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی ادامه داد: تنها هنری که در قرآ‌ن‌های چاپ شده در کشور مشاهده می‌شود، وجود تذهیب است که همان هنر قدیمی کشور است. این در حالی است که می‌توان از شگردهای هنری جدید برای انتقال مفاهیم مورد نظر آیات به شیوه مفهومی و موضوعی بهره برد. در مجموع می‌توان گفت ما از نظر چاپ متنوع قرآن در راستای القای مفاهیم با استفاده از رنگ و ویژگی‌های هنری ضعیف عمل کرده‌ایم.
 
جعفریان با بیان اینکه مشکلات چاپ قرآن در کشور تنها به این موارد ختم نمی‌شود، افزود: از دیگر کاستی‌هایی که در چاپ مصاحف کشور در مقایسه با دیگر کشورهای عربی مشاهده می‌شود، عدم چاپ قرآن با تفسیر است. در بسیاری از کشورهای اسلامی قرآن با تفسیر مختصری به چاپ می‌رسد، در حالی که در ایران چاپ قرآن با این رویکرد بسیار کم است و نیاز است با توجه به وجود تفاسیر متعدد، قرآن‌ها نیز با این رویکرد بیشتر به چاپ برسند.
 
غفلت از بهره‌گیری از روش‌های جدید در چاپ قرآن 
 
وی در ادامه به نگاه هنرمندانه و مبتکرانه برخی از مترجمان و اندیشمندان ایرانی در سده‌های گذشته اشاره و عنوان کرد: در دوره‌های گذشته به ویژه در عصر صفوی رویکردهای جدیدی در نگارش قرآن دیده می‌شد که از این موارد می‌توان به قرآن کتابت شده به دست یکی از افراد خاندان فیض کاشانی اشاره کرد. در این قرآن، بنا بر نظر کاتب، بخش‌هایی از آیات تقطیع شده و ترجمه‌ همان بخش به تنهایی ارائه شده است، اما در قرآن‌هایی که در سال‌های اخیر در کشور به چاپ رسیده‌اند، تنها یک یا دو نسخه رایج دیده می‌شود؛ به طوری که ترجمه قرآن در ذیل آیات و یا در روبروی آنها ذکر شده است.
 
جعفریان با بیان اینکه قرآن‌های ترجمه تفسیری متنوعی در کشور نداریم، افزود: انگار مترجمان از ارائه اینگونه برگردان‌ها هراس دارند، گمان می‌کنند ترجمه آیات از این طریق، سبب القای نادرست مفاهیم می‌شود. می‌توان در ترجمه‌های قرآن کریم با استفاده از رنگ، توضیحات اضافی را ذکر کرد.
 
رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در چاپ قرآن سلایق و نیازهای اقشار مختلف جامعه درنظر گرفته نشده است، یادآور شد: عدم اهتمام به این موضوع سبب شده تا قرآن برای همه به یک نسخه چاپ شود؛ در حالی که قرآن‌ها باید براساس نیازهای مخاطبان طراحی شود. در حال حاضر که دیجیتالی کردن کتاب‌ها برای عموم فراهم شده، آسان‌تر می‌توان به این کار دست زد.
 
از تجربیات کشورهای عربی در چاپ قرآن بهره بگیریم 
 
وی بر لزوم بهره‌گیری از تجربیات کشورهای موفق در این زمینه تأکید و عنوان کرد: ما از تجربیات کشورهای عربی در این زمینه استفاده نمی‌کنیم. باید سازمان‌های ذی‌ربط از جمله دارالقرآن به دیگر کشورهای اسلامی سفر کنند و تجربیات آنها را به کشور بیاورند؛ چراکه تجربیات کشورهای عربی در این زمینه بی‌اندازه است.
 
جعفریان در ادامه به چاپ کتب مقدس اشاره کرد و با بیان اینکه غربی‌ها نیز در چاپ کتاب مقدس خود اهتمام ویژه‌ای به رنگ و طرح گوناگون داشته‌اند، ادامه داد: در اروپا فروشگاه‌هایی است که به عرضه انجیل و کتب مقدس اختصاص دارد. در این فروشگاه‌ها انواع و اقسام انجیل در طرح‌های مختلف به مخاطبان ارائه می‌شود. با وجود اینکه قرآن ظرفیت بیشتری نسبت به این کتاب از نظر هنری، خط و... دارد، اما ما چنان که باید به آن توجه نکرده‌ایم.
 
بخش دیگر سخنان این پژوهشگر قرآنی به تأثیر ویژگی‌های هنری و رنگ در آموزش مفاهیم قرآنی به دانشجویان و دانش‌آموزان اختصاص داشت.
 
وی در این زمینه گفت: می‌توان از ترکیب رنگ‌های مختلف در چاپ قرآن برای آموزش جنبه‌های ادبی و علمی به دانشجویان و دانش‌آموزان بهره برد. استفاده از رنگ‌ کاری است که بسیاری از کشورهای دنیا برای آموزش از آن بهره می‌برند، ما نیز می‌توانیم از این راه در آموزش صرف و نحو و دیگر مسائل مربوط به قرآن استفاده کنیم.
 
رئیس کتابخانه مجلس شورای اسلامی، به حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از ناشران دینی اشاره کرد و گفت: اگر چند مؤسسه در راستای چاپ صحیح و بدون غلط قرآن فعالیت می‌کنند، باید مؤسساتی نیز در راستای هدایت ناشران به سمت چاپ قرآن با ویژگی‌های جدید فعالیت داشته باشند.
 
وی در پایان عنوان کرد: حمایت‌هایی که از این نوع آثار انجام می‌شود باید براساس انتخاب شکیل‌ترین و زیباترین آثار باشد تا از این طریق، هم جنبه ظاهری و هم مفاهیم آثار ارتقا پیدا کند، باید با استفاده از این راهکارها استفاده از هنر در چاپ قرآن را سرعت ببخشیم.
 
منبع: خبرگزاری ایکنا

 

دریافت کد : توجه : شما میتوانید با تغییر مقادیر width و height در کد فوق عرض و ارتفاع دلخواه خود را تنظیم کنید.
نظر شما :
captcha
  • محل تبلیغ شما در پورتال مناظره و گفتگو
حجت‌الاسلام و المسلمین رسول جعفریان، رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، با اشاره به روند قرآن‌های چاپ شده در کشور و مقایسه آن با دیگر کشورهای جهان اسلام گفت: قرآن‌هایی که در کشورهای عربی به چاپ رسیده، متنوع است و نگاه‌های هنری ویژه‌ای برای تنوع بخشیدن به مصاحف چاپ شده در این کشورها دیده می‌شود.
 
الگو برداری جشنواره های ملی مثل جشنواره فیلم فجر از نمونه های خارجی مثل مراسم اسکار در این سال ها تا چه میزان به رشد فرهنگی کشور کمکم کرده است ؟
زیاد
38%
 
متوسط
20%
 
کم
41%