چالش های استقلال فیلم کوتاه | گفتگو با محمد ارژنگ

٣٢:٥٢
بازدید : 9,472
۱۳۹۱ سه شنبه ۷ آذر

محمد ارژنگ :

 

 

محمد ارژنگ ـ متولد ۱۳۵۰ ـ فارغ‌التحصیل کارگردانی از دانشکده‌ی صدا وسیما
 
او پس از طی کردن دوره‌های آموزشی در انجمن سینمای جوان کار حرفه‌ای‌اش را با دستیاری در سریال‌های تلویزیونی آغاز کرد. سپس با ساخت چند فیلم کوتاه و مستند به کارش ادامه داد. او ساخت هشت فیلم کوتاه و یک سریال تلویزیونی (در برابر باد) و سه هزار دقیقه مستند تلویزیونی را در کارنامه‌اش دارد. او در حوزه‌های جنبی سینما هم فعال بوده است مثل ترجمه‌ی فیلم‌نامه‌ی زندگی دوگانه‌ی ورونیک  (نشر نی)، مسئولیت صفحه‌ی فیلم کوتاه در مجله‌ی فیلم‌نگار به مدت یک سال  (۱۳۸۳)، ترجمه‌ی کتاب دکوپاژهای مرجع (۱۳۹۱)
منهای کارگردانی، تصویربرداری حرفه‌ی دیگری‌ست که به شکلی جدی آن را دنبال می‌کند. ارژنگ از نخستین جشنواره‌ی هم‌قدم پاریس برنده‌ی جایزه‌ی بهترین تصویربردار شده است.
 
بخشی از فیلم‌شناسی:
 
(به عنوان کارگردان)
 
۱۳۹۱ـ داد ـ داستانی ـ کوتاه
۱۳۹۰ـ  جای خالی ـ داستانی ـ کوتاه
۱۳۹۰ ـ مکث ـ داستانی ـ کوتاه
۱۳۸۶ـ در برابر باد ـ ۱۳ قسمت سریال تلویزیونی
۱۳۸۴ـ مأموریت ـ داستانی ـ کوتاه
۱۳۸۱ـ سرزمین مادری ـ داستانی ـ نیمه بلند
۱۳۸۰ـ بوی نان تازه ـ داستانی ـ نیمه بلند
۱۳۸۰ـ کوچ خاکستری ـ داستانی ـ نیمه بلند
۱۳۷۶ـ چهارشنبه دوازدهم دی ـداستانی ـ کوتاه
 
(به عنوان تصویربردار)
 
۱۳۹۰ـ عادت ـ داستانی (کارگردان: مهدی بوستانی شهر بابکی)
۱۳۹۰ـ آدم‌های سطحی ـ داستانی (کارگردان: مهدی بوستانی شهر بابکی)
۱۳۹۰ـ ایستگاه ۴۴ ـ داستانی (کارگردان: فرشید اخلاقی‌پور)   
۱۳۸۸ـ انگار باید به مرگ احترام گذاشت ـ مستند (کارگردان: فرشید اخلاقی‌پور)
۱۳۸۸ـ پارسه ـ مستند (کارگردان: محسن رمضان‌زاده)  
۱۳۸۷ـ این خانه روشن است ـ مستند (کارگردان: محسن رمضان‌زاده)
۱۳۸۶ـ بکارت ـ مستند (کارگردان: ناهید حسن‌زاده)
۱۳۸۵ـ زن، مرد، کودک ـ داستانی (کارگردان: آزیتا دمندان)
۱۳۸۲ـ چای دانشجویی ـ داستانی (کارگردان: محسن رمضان‌زاده)
۱۳۷۵ـ سایه‌ای از هملت ـ داستانی (کارگردان: بابک بدبین)
 

 


مباحث سینمای مستند و کوتاه :

 

کلیات:
۱ـ استقلال مالی فیلم کوتاه به عنوان یک ظرفیت.  سینمای کوتاه می‌تواند مثل سینمای بلند ساز و کار مالی داشته باشد؟
۲ـ تأثیر دولت‌ها بر استقلال سینمای کوتاه (معمولاً در همه‌ی جای دنیا دولت‌ها از فیلم کوتاه حمایت می‌کنند اما این حمایت به نحوی‌ست که استقلال فیلم‌ساز را خراب نکند به عبارتی هنرمند جیره‌خوار دولت نشود)
۳ـ نقش جشنواره‌های فیلم کوتاه در استقلال فیلم‌سازـ جشنواره‌ها با کمک‌های مالی می‌توانند مؤثر باشند
۴ـ نقش اصناف ـ اصناف (مثل انجمن فیلم کوتاه) نقش بسیار مؤثری می توانند داشته باشند به شرط آن که دولت این استقلال را برتابد
۵ـ آیا فیلم کوتاه راهی برای ساخت فیلم بلند است و خود به خود و فی نفسه هویت مستقل ندارد؟ پاسخ بله و نه است. بله چون عملاً این طور است و به نظرم بد هم نیست، نه چون به هر حال یک محصول است با کارکردهای خود و نباید این طور به موضوع نگاه شود.
 

دغدغه های سینمای کوتاه در در ایران: :

 

ـ آیا فیلم‌سازان کوتاه ما در یک چرخه‌ی مستقل عمل می‌کنند؟ (تولید، نمایش، جشنواره، درآمدزایی، اشتغال) یک سؤال مهم این‌جاست: مستقل از چه ارگانی یا فضایی؟ از فضای سینمای بلند؟ بله جواب مثبت است و البته از کشوری مثل ایران با سابقه‌ی صد ساله‌ی سینمایی عجیب نیست. اما اگر مستقل از دولت است، دولت می تواند نقش زمینه ساز را ایفا کند.
۲ـ نقش جشنواره‌های داخلی: همان طور که گفته شد فی نفسه خوب است اما بزرگ‌ترین مشکل این است که تعریف مشخصی ندارند. همیشه سلیقه‌ای‌ست. و روند یکسان و سازمان یافته ندارد.
۳ـ نقش اصناف. این بحث به دلیل سیاسی شدن نمی‌شود زیاد سراغش رفت اما عطف به موضوعات دیگر، دولت باید صعه‌ی صدر بیشتری نشان دهد و بپذیرد که اصناف خودشان راه خودشان را بروند. انجمن فیلم کوتاه متأسفانه تا به حال تلاشی جدی‌ای در حفظ استقلالش نکرده است. این انجمن هنوز گاهی خودش را وابسته به حمایت مالی انجمن سینمای جوان می‌داند.
 

فیلم تجربی چیست؟ :

«عبارت فیلم تجربی یا سینمای تجربی توضیح‌دهنده‌ی آن دسته از فیلم‌هایی‌ست که به طور کلی کاملاً متفاوت و اغلب متضادند با رَویه‌ای که در جریان اصلی فیلم‌سازی گیشه و مستند وجود دارد. عبارت آوانگارد (Avant-garde) نیز برای توضیح همین نوع فیلم به کار می‌رود. اصطلاح زیرزمینی هم چیزی بود که در گذشته برای این نوع آثار به کار می‌رفت، گرچه در حال حاضر این عبارت به معانی دیگری نیز دلالت دارد. از آن‌جایی که واژه‌ی «تجربی» دامنه‌ی وسیعی از روش‌های کار را در بر می‌گیرد،‌ یک فیلم تجربی غالباً با روش‌هایی اجرایی‌ توصیف می‌شود؛ مثل فقدان روایت خطی، استفاده از فنون انتزاعی گوناگون (مثل فولو گرفتن تصویر، خراش دادن نگاتیو یا نقاشی کردن روی آن، تدوین سریع) و استفاده از صدای ناهماهنگ (غیر روایی) یا حتی عدم استفاده از صدا. هدف این گونه فیلم، اغلب قرار دادن بیننده در رابطه‌ای فعال‌تر و عمیق‌تری با فیلم است. حداقل در دهه‌ی شست میلادی و تا حدودی بعد از آن بسیاری از فیلم‌های تجربی حالتی تقابل‌جویانه در برابر جریان اصلی فرهنگ داشتند. اکثر این فیلم‌ها با بودجه‌ای بسیار اندک ساخته می‌شوند: بودجه‌های فردی یا کمک‌های کوچک دولتی، و با عوامل حداقلی (خیلی وقت‌ها یک نفر که همان فیلم‌ساز باشد). همیشه این بحث وجود داشته که بسیاری از فیلم‌های تجربی، حالا دیگر «تجربی» به حساب نمی‌آیند اما واقعیت این است که فیلم تجربی مبدل به یک ژانر شده که شاخصه‌های معمول آن (مثل روایت غیر خطی، ساختار امپرسیونیستی یا شاعرانه‌ی فیلم) است که نشان می‌دهد مقصود از عبارت‌ «تجربی» چیست.»


جشنواره بین المللي فیلم مستند ایران: سینماحقیقت :

 

«مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی» پس از سالها رایزنی، مطالعه، برنامه ریزی و دیدار با جامعه مستند سازان، از مهرماه سال 1386 اقدام به برگزاری جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران "سینما حقیقت" نمود تا به آرزوی دیرینه مستند سازان جامه عمل پوشانده و گامی دیگر در مسیر رو به پیش سینمای مستند ایران که پیوسته متکی بر فرهنگ غنی سرزمین مادري بوده است، بردارد.
تلاش برای بازنمایی حقیقت در پرتو اعتلای فرهنگ، هویت و ملیت ایران اسلامی، استفاده از تجربیات مستند سازان جهاني، ترسیم فضای تولید مشترک، بازاریابي داخلی و خارجی، نمايش آثار برتر روز دنيا، تعامل با مستندسازان بویژه مستند سازان جوان و متعهد، از وظایف پایدار این جشنواره است.
 

جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران :

در سال هاي 1360 تا 1363 جشنواره هاي فيلم كوتاه با عنوان «بخش 8 و 16 م.م» در جشنواره فجر برگزار گرديد. از سال 1365 با پاگرفتن «انجمن سينماي جوانان ايران» به طور رسمي اين جشنواره توسط انجمن برگزار شد كه نام آن به جشنواره «سينماي جوان» تغيير يافت.(در دو زيرمجموعه فيلم وعكس)ششمين جشنواره سينماي جوان در فروردين ماه 1367 در دو بخش فيلم و عكس برگزار شد و بالاخره در سال 1375 همزمان با سيزدهمين جشنواره سراسري سينماي جوان جشنواره عنوان بين المللي را نيز از آن خود كرد. در سال 1376 جشنواره بين المللي سينماي جوان علاوه بر زيرمجموعه فيلم وعكس بخش فيلمنامه را در دل خود جاي داد و 2 دوره به اين شكل برگزار شد اما در سال 1378شانزدهمين جشنواره بين المللي سينماي جوان اختصاصا" به فيلم پرداخته و با شكل گرفتن جشنواره هاي استاني و منطقه اي سينماي جوان و نام و رسمي كه اين جشنواره در سطح جهان يافت و حالا ديگر رويكرد آن تنها سينماي جوان نبود بلكه بعنوان جشنواره هاي جدي در سطح منطقه و جهان عنوان گرفت. از سال 1382 با «جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران» تغيير نام يافت و تا كنون ادامه داشته است.


جايزه بزرگ شهيدآويني :

به همت مركز گسترش سينماي مستند و تجربي و در سالروز تولد سيدشهيدان اهل قلم، چند  دوره جايزه بزرگ شهيد آويني برگزار گردیده است.


جشنواره فیلم کوتاه وارش :

اولین جشنواره استانی فیلم کوتاه وارش از تاریخ ۱۴ تا ۱۷ دی ماه ۷۸ توسط اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با همکاری و مشارکت فرمانداری و شهرداری و همچنین خانه سینماگران جوان با همت عده‌ای از هنرمندان جوان شهرستان بابل برگزار گردید که با توجه به مقارن بودن این جشنواره با آغاز سال ۲۰۰۰ میلادی به عنوان اولین جشنواره فیلم سال ۲۰۰۰ بر روی سایت اینترنتی و همچنین روزنامه‌ها و جراید کشور به ثبت رسید. موضوع این جشنواره، فرهنگ و آداب و رسوم و توریسم بوده که آثار رسیده به جشنواره در چهار بخش مسابقه، تصویر آفتاب ویژه و مروری بر آثار به نمایش درآمده از مجموع ۲۷۲ فیلم رسید بود.  

http://vareshfestival.com


جشنواره فيلم كوتاه ديني رويش :

توسط سازمان توسعه سينمايي سوره و با حمايت حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي در کشور برگزار مي گردد.

www.ruyeshfestival.ir 


نه مستند با موضوع «خلیج فارس» در بخش «نگین درخشان» :

 

به گزارش «پایگاه خبری فیلم کوتاه» به نقل از روابط عمومی جشنواره بین المللی سینماحقیقت، هیات انتخاب بخش نگین درخشان جشنواره متشکل از اُرد عطارپور (مستندساز و تهیه کننده)، سعيد ابوطالب (مستندساز و مدیر فرهنگی)، رامین حیدری فاروقی (مستندساز و تهیه کننده)، محمد خزاعی (تهیه کننده و مدیر فرهنگی) و معصومه نورمحمدی (مستندساز)، پس از بازبینی فیلم های ارسالی به دبیرخانه جشنواره با موضوع خلیج فارس، 9 فیلم را برای نمایش در بخش "نگین درخشان" انتخاب و به این شرح معرفی کردند:
آوازهای دریانوردان خلیج فارس (علیرضا قاسم‌خان)، از سنیز تا سیراف (بهروز فرجی)، در اعماق بال گشودم (احمد سیدکشمیری)، دیاپیر (عبدالعزیز قاسمی)، رودخانه لیان (رامتین بالِف)، زنان ماهیگیر جزیره (شهرزاد پویا و شیرین وحیدی)، ژئوپارک قشم (زهرا سلیمی و روح‎الله مولوی)، مانگرو (عبدالعزیز قاسمی)، مسافر دریا (عبدالخالق طاهری)
 

انجمن فیلم کوتاه ایران :

http://www2.iranianshortfilm.com/fa


خبر نامه انجمن فیلم کوتاه :

http://fa.shortfilmnews.com/


"خانه سینما"، جامعه‎ی اصناف سینمای ایران :

www.khanehcinema.ir

 

چنان‎چه از میدان فردوسی به طرف میدان امام حسین حرکت کرده و خیابان بهار جنوبی را به سمت شمال ادامه دهیم، تابلو قرمز رنگی در ابتدای خیابان سمنان نظرمان را جلب خواهد کرد. این تابلو ما را به خانه سینما (جامعه‎ی اصناف سینمای ایران) که قریب بیست و یک‎‏سال از تاسیس آن می گذرد، راهنمایی می‎کند.
خانه سینما که از زمان آغاز فراخوان فعالیت آن به عنوان محل تجمع صنوف مختلف سینمایی (1368) تا زمان اعلام تاسیس (1372) و فعالیت رسمی آن چهار سال طول کشید، اکنون به عنوان یکی از نهادهای صنفی با سابقه و مرتبط با هنر صنعت سینما شهره است.
 

نخستین "پایگاه خبری سینمای مستند و فیلم کوتاه ایران" :

www.shortfilmnews.com

 

سینمای ایران با وجود شهرت و موفقیت فراوان بین‌المللی در دو دهه اخیر همچنان در داخل کشور با چالش‌های عمده‌ای روبه‌رو است؛ از به‎رسمیت شناخته نشدن نزد برخی لایه‌های اجتماعی و سیاسی تا ضعف زیرساخت‌های صنعتی و اقتصادی و...
در این میان جریان فیلم کوتاه، مستند و تجربی علاوه بر این چالش‌ها، از مشکلات بیشتری رنج می برد که ناشی از غلبه دیدگاه‌های سنتی و ناهمسو با تحولات فرهنگی/ اجتماعی است. با این وجود، این جریان به دلایل مختلف ـ که مهم‌ترین آن‌ها بافت جمعیتی جوان کشور، تمایل نسل جوان به فعالیت هنری و سهولت دسترسی به امکانات ساخت فیلم است ـ روزبه‌روز پرقدرت‌تر می‌شود
در میانه چنین فضایی نیاز به یک پایگاه خبری که به شکل تخصصی اخبار، اطلاعات و البته دیدگاه‌ها و تحلیل‌های کارشناسان را در مرکز توجه قرار دهد، احساس می‌شد. ایده اولیه راه‌اندازی shortfilmnews.com با چنین هدفی از ابتدای سال ۱۳۸۳ مطرح شد و خوشبختانه پس از حدود شش ماه به بار نشست.
دست‌اندرکاران این سایت مدعی کار بی‌عیب و نقص نیستند و تنها قصد دارند بر اساس توان خود و بضاعت این عرصه، امکان دسترسی علاقه‌مندان به اطلاعات را فراهم کنند؛ فضای وب هم بر اساس همین قابلیت ارتباط بی واسطه و ضریب نفوذ بالای آن نزد مخاطبان فیلم کوتاه ـ که عموما جوانان هستند ـ انتخاب شد. اینجا به صراحت اعلام می‌کنیم موفقیت ما در گرو همکاری، توجه و ارتباط سازنده فیلمسازان، سیاستگذاران، علاقه‌مندان و مخاطبان با ما است.
 

انجمن سینمای جوانان ایران :

www.iycs.ir

 

انجمن سینمای جوانان ایران، پس از پیروزی انقلاب شکوهمند  اسلامی و در سال 1364 انجمن با حمایت معاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، فعالیت  خود را از سر گرفت و با هدف تشویق نوجوانان و جوانان ایرانی به هنر عکاسی و فیلم‎سازی و با گشایش تدریجی بیش از 50 نمایندگی و دفتر در سراسر کشور، اقدام به جذب علاقه‎مندان به فراگیری رشته های کارگردانی، فیلم‎نامه نویسی، عکاسی، تصویربرداری، تدوین و برگزاری آزمون سراسری و دوره های یک‎ساله فیلم‎سازی نمود.
انجمن سینمای جوانان ایران در حال حاضر با برخورداری از 60 عضو دفتر و نمایندگی در استانها و شهرهای مختلف کشور به عنوان یکی از متولیان سینمای کوتاه کشور همسو با سیاست ها و اهداف کلان معاونت سینمایی و امور سمعی و بصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می‎کند. 
 

سینمای مستند :

www.rybondoc.com

 

در حال حاضر سالانه چه تعداد فیلم مستند در کشورمان تولید می‌شود؟ سینمای مستندمان در جهان چه جایگاهی دارد؟ منابع مطالعاتی سینمای مستند کدامند؟ کدام فیلم، کجا نمایش داده می‌شود؟ سهم سینمای مستند در رسانه‌ها چه اندازه است؟ اهالی سینمای مستند در حال حاضر به چه فعالیتی مشغولند؟
صدها پرسش از این دست برای بسیاری از علاقه‌مندان سینمای مستند بی‎جواب می‌ماند. روز به روز بر تعداد تولید فیلم‌های مستند افزوده می‌شود؛ فیلم‌هایی که برای امروز است و فرداها؛ تأملی دارد بر زندگی و شناخت از جامعه. رویدادهای سینمای مستند همواره مورد بی‎توجهی قرار گرفته و بخش عظیمی از ساخت فیلم‌ها و فعالیت‌ها از دید عموم، اهالی سینما، محققین و پژوهشگران پنهان مانده است. کمتر فیلم مستندی به نمایش عمومی درمی‌آید و به ندرت مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. رای‎بُن مستند تلاش می‌کند با نگاهی پژوهشی بازتاب کوچکی از این سینما باشد. 
 

انجمن مستند‎سازان سینمای ایران :

www.irandocfilm.org

اهداف انجمن مستند‎سازان ایران چنین بیان شده است: بسط وگسترش " صنعت ـ هنر " سینمای مستند ایران، تدوین سیاست‎های فرهنگی واقتصادی سینما‎ی مستند ایران و مشارکت با دیگر نهادهای قانونی در این زمینه، دفاع از حقوق عام مستند‎سازان سینمای ایران (مثل حق مؤلف و ...)، ایجاد امنیت شغلی و حرفه‎ای، حمایت از حقوق صنفی اعضاء و تلاش در جهت بالا بردن سطح کارایی حرفه‎ای آن‎ها، برقراری ارتباط با سایر صنوف و مراکز تولید سینمای ایران، برای ایجاد کار و حفظ  حقوق مادی ـ معنوی و حرفه‎ای اعضا، بررسی زمینه‎های همکاری وایجاد ارتباط با مراکز فرهنگی ـ هنری ایران وجهان به منظور فراهم آوردن امکان تولید، توزیع و نمایش آثار مستند سینمای ایران ـ برگزاری جشنواره و جلسات نمایش و بحث و بررسی فیلم‎های مستند ایران وجهان. ایجاد تسهیلات برای تامین اجتماعی، تاسیس بانک اطلاعات بر اساس نیازهای انجمن، تاسیس شوراهای حل اختلاف در چهار چوب قراردادهای صنفی. 


مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی :

www.defc.ir

 

مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی وابسته به معاونت امور سینمایی و سمعی و بصری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، متولی حمایت و مشارکت در تولید فیلم‌های سینمایی اول، فیلم‌های مستند بلند، نیمه‎بلند و کوتاه، فیلم‌های کوتاه داستانی و تجربی حرفه‌ای و فیلم‌های انیمیشن بلند و کوتاه است تا با هنرمندی جوانان خلاق، متعهد و باتجربه کشور و تلاش در عرصه‎ی نمایش و عرضه‎ی داخلی و بین‌المللی آثار ارزشمند فرهنگی، افق روشنی را برای سینمای پرافتخار و جهانی ایران اسلامی ترسیم نماید.
از سویی، برپایی کارگاه‌های آموزش تخصصی، انتشار کتاب‌های موضوعی، برگزاری جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت، جشنواره فیلم رضوی، دو‌سالانه‌ی جایزه بزرگ شهید آوینی، همایش تصویر عاشورا، همایش ملی انیمیشن ایران و ... از دیگر فعالیت‌های این مرکز در عرصه‌ی تعمیم و گسترش فرهنگ و هنر ناب ایرانی در کشور است.
 

دریافت کد : توجه : شما میتوانید با تغییر مقادیر width و height در کد فوق عرض و ارتفاع دلخواه خود را تنظیم کنید.
نظر شما :
captcha
نظرات بینندگان
انتشار یافته : 1
Arzhang Homayoun  | ۱۳۹۱ شنبه ۳۰ دي
2
0
پاسخ
گفتگوی بسیار جالب و اموزنده در مورد فیلم کوتاه..........
captcha
  • محل تبلیغ شما در پورتال مناظره و گفتگو
گفتگو با محمد ارژنگ در مورد سینمای کوتاه
 
الگو برداری جشنواره های ملی مثل جشنواره فیلم فجر از نمونه های خارجی مثل مراسم اسکار در این سال ها تا چه میزان به رشد فرهنگی کشور کمکم کرده است ؟
زیاد
40%
 
متوسط
18%
 
کم
40%